Πρόκειται για δύο διαφορετικές πρωτοβουλίες που υπηρετούν την ίδια πολιτική αντίληψη. Η πρόωρη αποπληρωμή περιορίζει τους τόκους και τις υποχρεώσεις που θα βρουν μπροστά τους οι επόμενες γενιές. Ο «Κουμπαράς» δημιουργεί για κάθε παιδί ένα πρώτο κεφάλαιο για τις σπουδές, τη στέγη ή τα επαγγελματικά του βήματα. Η μία επιλογή μειώνει τα βάρη τού αύριο και η άλλη αυξάνει τα εφόδια με τα οποία θα ξεκινήσουν τα παιδιά μας τη δική τους διαδρομή.
Η φιλοσοφία του «Κουμπαρά» είναι απλή. Οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν έναν λογαριασμό για το παιδί τους, η πολιτεία θα ενισχύει ισόποσα την αποταμίευσή τους έως το προβλεπόμενο όριο και το κεφάλαιο θα παραμένει κλειδωμένο μέχρι την ενηλικίωση. Για πρώτη φορά η κοινωνική πολιτική επιχειρεί να προσφέρει στα παιδιά και ένα κεφάλαιο εκκίνησης.
Ανάλογη είναι η συζήτηση για την πρόωρη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους. Όλες οι χώρες έχουν χρέος. Η Ελλάδα παραμένει μια ιδιαίτερη περίπτωση. Παρά τη μεγάλη αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών, το χρέος της εξακολουθεί να είναι ένα από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Η σταδιακή μείωσή του ενισχύει την οικονομική ασφάλεια και διευρύνει την ελευθερία κινήσεων των επόμενων κυβερνήσεων.
Η αντιπολίτευση ψευδώς απαντά ότι τα χρήματα της πρόωρης αποπληρωμής θα μπορούσαν να δοθούν «εδώ και τώρα» στην κοινωνία. Οι κοινωνικές ανάγκες είναι πραγματικές και πιεστικές. Η κυβερνητική πολιτική, όμως, αποδεικνύει ότι η στήριξη των πολιτών και η μείωση των υποχρεώσεων μπορούν να προχωρούν μαζί. Την ίδια χρονιά που οι πρόωρες αποπληρωμές αναμένεται να φτάσουν τα 12,84 δισ. ευρώ, ανακοινώθηκε ένα πακέτο κοινωνικών και οικονομικών μέτρων 2,2 δισ. ευρώ για το 2027.
Παράλληλα, οι πρόωρες αποπληρωμές αξιοποιούν πλεονάζοντα ταμειακά διαθέσιμα, των οποίων η απόδοση είναι χαμηλότερη από το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Πρόκειται για μια στοχευμένη διαχείριση που μειώνει τις μελλοντικές υποχρεώσεις και αξιοποιεί αποτελεσματικότερα τα χρήματα του Δημοσίου.
Εδώ βρίσκεται η ουσία. Οι τόκοι είναι μια δαπάνη που εξυπηρετεί υποχρεώσεις του παρελθόντος. Ένα σχολείο, ένα καλύτερο νοσοκομείο ή ένα σύγχρονο έργο υποδομής δημιουργούν κοινωνική και παραγωγική αξία. Κάθε μόνιμη μείωση των τόκων απελευθερώνει περισσότερους πόρους για τέτοιες επιλογές. Είναι πόροι που θα μπορούν να αξιοποιηθούν στην Παιδεία, στην Υγεία, στη στέγη, στις υποδομές και στις παραγωγικές επενδύσεις.
Οι συνθήκες θα είναι πάντα πιεστικές. Πάντα θα υπάρχει μια ανάγκη που ζητά άμεση χρηματοδότηση. Η υπεύθυνη πολιτική όμως κρατά την ισορροπία: απαντά στα προβλήματα του σήμερα και προετοιμάζει τη χώρα για το αύριο.
* Ο κ. Δημήτρης Μαρκόπουλος είναι υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών