Όπως υπογράμμισε, το σχέδιο αυτό δεν αποτελεί επιλογή, αλλά απαραίτητη απάντηση σε μια πραγματικότητα που αλλάζει ραγδαία λόγω της κλιματικής κρίσης. Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με σοβαρές πιέσεις στα υδάτινα αποθέματα, ενώ η Αττική συγκαταλέγεται στις πιο ευάλωτες περιοχές της Μεσογείου.
Κεντρικό πυλώνα του σχεδίου αποτελεί το έργο Εύρητος το οποίο, όπως ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος, θα θωρακίσει την Αττική για τα επόμενα 30 χρόνια. Πρόκειται για ένα έργο στρατηγικής σημασίας το οποίο προβλέπει την μερική εκτροπή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη που αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2029, ακριβώς έναν αιώνα μετά το φράγμα του Μαραθώνα, με δύο διαδοχικές σήραγγες συνολικού μήκους 20 χλμ και έργα κεφαλής μικρού ύψους με τοξωτά θυροφράγματα αυτόματης λειτουργίας.
Παράλληλα, προχωρούν βραχυπρόθεσμες δράσεις ενίσχυσης της υδροδότησης, με αξιοποίηση γεωτρήσεων σε περιοχές όπως Μαυροσουβάλλας και Ούγγρων οι οποίες θα συνεισφέρουν περίπου 150 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως.
Η στρατηγική του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στηρίζεται σε επτά βασικούς άξονες που εναρμονίζονται με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και περιλαμβάνουν την ενίσχυση των υδροδοτικών υποδομών, την αναβάθμιση των συστημάτων παρακολούθησης και εξοικονόμησης νερού, την ολοκλήρωση έργων αποχέτευσης και επαναχρησιμοποίησης υδάτων, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την υλοποίηση έργων μεγάλης κλίμακας.
Ο κ. Παπασταύρου ανακοίνωσε τη δημιουργία δύο ισχυρών πυλώνων στη διαχείριση του νερού: της ΕΥΔΑΠ στην Αττική και της ΕΥΑΘ στη Θεσσαλονίκη με επέκταση για πρώτη φορά και στον τομέα της άρδευσης.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος σημείωσε ότι ο κατακερματισμός των παρόχων δεν μπορεί να συνεχιστεί, εξηγώντας ότι σήμερα λειτουργούν πάνω από 740 διαφορετικοί οργανισμοί ύδρευσης και άρδευσης σε όλη τη χώρα, γεγονός που οδηγεί σε απώλειες πόρων και άνιση παροχή υπηρεσιών.
Στη λογική των «δύο πυλώνων», ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ αποκτούν ρόλο-κορμό για την ηπειρωτική χώρα και επεκτείνουν τα γεωγραφικά τους όρια εντός του λεκανοπεδίου και της συμπρωτεύουσας ενώ το υπουργείο Εσωτερικών προχωρά παράλληλα την εξυγίανση 110 ΔΕΥΑ που μέχρι σήμερα δεν υποστηρίζονταν επιχειρησιακά από τους δύο αυτούς παρόχους.
Στα νησιά υλοποιούνται ήδη περί τα 150 έργα, άνω των 320 εκατ. ευρώ, σε περισσότερες από 40 νησιωτικές περιοχές, με προτεραιότητα την ελάττωση των μεγάλων απωλειών στα δίκτυα.
Παράλληλα, προχωρούν θεσμικές μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνουν την κωδικοποίηση και απλοποίηση της νομοθεσίας για τις δημόσιες επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, την ενίσχυση του ρόλου της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και τη δημιουργία ενιαίου πλαισίου διακυβέρνησης για όλες τις εταιρείες του τομέα, ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια, η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα.
Ο Σταύρος Παπασταύρου προειδοποίησε ότι η Ελλάδα είναι 19η παγκοσμίως σε κίνδυνο λειψυδρίας, με την Αττική να βρίσκεται στο επίκεντρο της κρίσης. Τα αποθέματα στους ταμιευτήρες μειώνονται κατά περίπου 250 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ οι βροχοπτώσεις έχουν περιοριστεί κατά 25% και η εξάτμιση έχει αυξηθεί κατά 15%.
«Η κλιματική κρίση δεν είναι απειλή του μέλλοντος – είναι μια πραγματικότητα που ήδη βιώνουμε», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι το νέο επενδυτικό πρόγραμμα αποτελεί την πιο ουσιαστική εγγύηση για το νερό των επόμενων γενεών.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο υπουργός Περιβάλλοντος σημείωσε ότι η ΕΥΔΑΠ αποτελεί πολύτιμο εθνικό κεφάλαιο και ότι η συμβολή της θα είναι καθοριστική στη νέα εποχή βιώσιμης ανάπτυξης. «Η ΕΥΔΑΠ, με τη στήριξη της πολιτείας, θα συνεχίσει να υπηρετεί τον πολίτη, να επενδύει στην τεχνολογία και να αποτελεί παράδειγμα βιώσιμης διαχείρισης νερού στην Ευρώπη. Είναι η ώρα των πράξεων», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Σταύρος Παπασταύρου.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΥΔΑΠ, Χάρη Σαχίνη, οι δράσεις για τη θωράκιση της Αττικής είναι οι εξής: Λειτουργία γεωτρήσεων Μαυροσουβάλας, μείωση κατά 70% της 1ης περιβαλλοντικής παροχής του Ταμιευτήρα Εύηνου, ενεργοποίηση των γεωτρήσεων Ούγγρων, δεκαεπτά γεωτρήσεις και τρία αντλιοστάσια για την αξιοποίηση του έργου Βοιωτικού Κηφισού που εξασφαλίζει νερό για άρδευση και ύδρευση. Στο σύνολό τους τα έργα εξασφαλίζουν 149 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.
Σε περίπτωση που καθυστερήσει το έργο του Ευρύτου, το “Plan B” της ΕΥΔΑΠ περιλαμβάνει έργα αφαλατώσεων σε Θίσβη, Ν. Πέραμο και Λαύριο, τα οποία ωστόσο είναι ιδιαίτερα κοστοβόρα.
Όπως ανέφερε ο κ. Σαχίνης, η Αθήνα έχει το φθηνότερο και ποιοτικότερο νερό της Ευρώπης, ενώ υπογράμμισε ότι ζητήματα τιμολόγησης αφορούν την ΡΑΑΕΥ. Όσον αφορά τις διαρροές νερού, αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο 15% ενώ στόχος είναι να μειωθούν στο 11%. Ο κ. Σαχίνης αναφέρθηκε στο νέο ανταποδοτικό ρυθμιστικό πλαίσιο και τόνισε ότι όποια κέρδη, θα επιστρέψουν σε νέες υποδομές και υπηρεσίες προς όφελος του πολίτη.
Ο πρόεδρος της ΕΥΔΑΠ, Γιώργος Στεργίου, έκανε μία ιστορική αναδρομή, υπογραμμίζοντας, μεταξύ άλλων, τον ρόλο του Ελ. Βενιζέλου, ο οποίος με τη συνεργασία της Ούλεν, δημιούργησε το πρώτο δίκτυο νερού στην πρωτεύουσα, αλλά και του Κωνσταντίνου Καραμανλή, στις μέρες του οποίου έγινε πράξη η ολοκληρωμένη διαχείριση του νερού από την ΕΥΔΑΠ. Αναφέρθηκε επίσης στη σημαντική συμβολή των πρωθυπουργών Κωνσταντίνου Μητσοτάκη που διαχειρίστηκε με απόλυτη επιτυχία την κρίση της λειψυδρίας στην αρχή της δεκαετίας του 90′, αλλά και του Κώστα Σημίτη. Τέλος, υπογράμμισε τον ρόλο νυν πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και τη συμβολή του ανθρώπινου δυναμικού της εταιρείας.
Απ’ την πλευρά του ο κ. Πέτρος Βαρελίδης, Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων επεσήμανε τέλος ότι είναι υποχρέωση του κάθε παρόχου να προϋπολογίσει στο πενταετές πλάνο του τη μελλοντική αύξηση της ζήτησης ειδικά σε τουριστικές περιοχές.
Χαρακτηριστική στιγμή της εκδήλωσης ήταν ο χαιρετισμός από τον “ίδιο” τον Χένρι Ούλεν, ο οποίος εμφανίστηκε στο κοινό σε 3D βίντεο, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.
Κυρ. Μητσοτάκης: Το 51% της ΕΥΔΑΠ ανήκει στο ελληνικό Δημόσιο και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει
«Αναλογιζόμαστε το μεγάλο το βάρος της ευθύνης, όταν ηγέτες προηγούμενων περιόδων έλαβαν σημαντικές αποφάσεις, ώστε το νερό να παραμείνει επαρκές, ποιοτικό και φθηνό. Είναι μεγάλη η σημασία των αποφάσεων που παρουσιάστηκαν σήμερα για τα επόμενα χρόνια αυτής της εταιρείας, που ανήκει κατά 51% στο Ελληνικό Δημόσιο και αυτό, επαναλαμβάνω, δεν πρόκειται να αλλάξει. Υπενθυμίζω ότι το 2016 οι μετοχές της ΕΥΔΑΠ κατέληξαν στο Υπερταμείο και με απόφαση αυτής της κυβέρνησης επέστρεψαν στο Ελληνικό Δημόσιο, όπου και θα παραμείνουν» τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην εκδήλωση για τον εορτασμό των 100 χρόνων της ΕΥΔΑΠ στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή.
Και προσέθεσε: «Η Αττική αντιμετωπίζει πολύ μεγάλο πρόβλημα ως προς την υδροδότηση της, εάν δεν πάρει δραστικά μέτρα. Η ελπίδα δεν είναι στρατηγική και εμείς οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι για το χειρότερο σενάριο». Αναφερόμενος στο νέο μεγάλο έργο ύδρευσης, που έρχεται να συνεχίσει την ιστορία των εμβληματικών έργων του Μαραθώνα, του Μόρνου και του Ευήνου ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι πρόκειται για τη μεταφορά άνω των 200 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού με φυσική ροή (χωρίς αντλιοστάσια) από τους ποταμούς Σικελιώτη και Καρπενησίου, οι οποίοι καταλήγουν στη λίμνη των Κρεμαστών.
«Το έργο αυτό θα εξασφαλίσει ότι για τα επόμενα τριάντα χρόνια η Αττική δεν θα αντιμετωπίσει πρόβλημα υδροδότησης», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, υπενθυμίζοντας «την κρίση ύδρευσης της δεκαετίας του ’90, που δεν πρέπει ποτέ να επαναληφθεί».
Ο πρωθυπουργός είπε ακόμα ότι έχει πολύ μεγάλη σημασία, η διεύρυνση της ΕΥΔΑΠ πέραν της Αττικής καθώς εισέρχεται στη διαχείριση και του αρδευτικού νερού, που αποτελεί μία άλλης τάξεως πρόκληση. «Καταλήγοντας», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, «η δέσμευση της κυβέρνησής μας αφορά στην προστασία του νερού ως του υπέρτατου δημοσίου αγαθού, αφορά επίσης στην κατηγορηματική δέσμευση ότι η ΕΥΔΑΠ θα παραμείνει δημόσια εταιρεία, καθώς και ότι οι επενδύσεις της θα διερευνήσουν όλες τις πηγές χρηματοδότησης για να εξακολουθήσουμε να έχουμε το ποιοτικότερο και το φθηνότερο νερό».