Εισαγγελική έρευνα για το «μπλακ άουτ» στο FIR Αθηνών
ΜΕΓΑΛΗ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΙΒΑΤΕΣ

Εισαγγελική έρευνα για το «μπλακ άουτ» στο FIR Αθηνών

Κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση για το «μπλακ άουτ» στα αεροδρόμια την περασμένη Κυριακή, διέταξε ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αριστείδης Κορέας.

Ε
ιδικότερα, ο προϊστάμενος της εισαγγελίας της Αθήνας, Αριστείδης Κορέας, διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας, την οποία θα διενεργήσει το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος.

Στο πλαίσιο της έρευνας θα διερευνηθεί εάν έχει τελεστεί το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών και από πού προήλθαν οι παρεμβολές σε όλες σχεδόν τις συχνότητες του FIR Αθηνών.

Πολλοί επιβάτες βίωσαν μεγάλη ταλαιπωρία την περασμένη Κυριακή, τόσο στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών όσο και σε όλα τα ελληνικά αεροδρόμια της χώρας εξαιτίας σοβαρού τεχνικού προβλήματος που επηρέασε τις ραδιοεπικοινωνίες των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας: «Κάποιες συχνότητες που εξυπηρετούν τις ανάγκες του FIR Αθηνών αντιμετωπίζουν πρόβλημα το οποίο διερευνάται μαζί με αρμόδιους εξωτερικούς φορείς. Προκειμένου για την απόλυτη διατήρηση της ασφάλειας των πτήσεων, εξυπηρετείται μόνο μέρος των υπερπτήσεων, και έχουν τεθεί περιορισμοί στα ελληνικά αεροδρόμια. Προς τούτο έχει ήδη εκδοθεί σχετικό ΝΟΤΑΜ. Το θέμα τελεί υπό διερεύνηση και θα υπάρξουν νεότερες ανακοινώσεις».

Λόγω του προβλήματος άμεσα επηρεάστηκαν πτήσεις τόσο στο Ελευθέριος Βενιζέλος όσο και στα υπόλοιπα αεροδρόμια της χώρας, με καθηλωμένα αεροσκάφη στην πίστα και αναβολές αναχωρήσεων και αφίξεων. Επιβάτες που είχαν συγκεντρωθεί από νωρίς στους χώρους αναχωρήσεων έκαναν λόγο για ώρες αναμονής στις ουρές, για συνωστισμό αλλά και αβεβαιότητα για την πραγματοποίηση των πτήσεών τους.

Χρίστος Δήμας: «Θα πέσουν κεφάλια»

«Δεν φαίνεται να είναι κυβερνοεπίθεση, δεν έχει αποσαφηνιστεί η γενεσιουργός αιτία για αυτό έχω διατάξει ΕΔΕ ώστε να δούμε ποιος είναι υπεύθυνος, γιατί συνέβη το περιστατικό και να μην επαναληφθεί» είπε το πρωί της Δευτέρας στην ΕΡΤ ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, Χρίστος Δήμας ενώ στην ερώτηση «μπορεί να πέσουν κεφάλια;», ο κ. Δήμας απάντησε «σαφώς, η ΕΔΕ διεξάγεται για το ποιος ευθύνεται για τη δυσλειτουργία».

Παραδέχθηκε, δε, ότι «έχουμε παλαιά συστήματα που είναι όμως σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, στόχος είναι να αλλάξουν το 2028».

Ο κ. Δήμας εξήγησε, επίσης, ότι «υπάρχουν 3 παραβάσεις του ευρωπαϊκού δικαίου, για μια εκ των οποίων έχουμε παραπεμφθεί ενώ οι άλλες δύο έχουν προχωρήσει. Είναι για τις υπηρεσίες ζεύξης δεδομένων που έχουμε κολλήσει στο ελεγκτικό συνέδριο, για το PBL όπου εκεί πέρα είχαμε απόφαση διοικητικού εφετείου πριν από λίγες ημέρες που μας δίνει τη δυνατότητα να προχωρήσουμε στον μειοδότη και τα ραντάρ S mode που αφορά την αγορά και τοποθέτηση 8 νέων ραντάρ, έχουν βρεθεί οι τοποθεσίες και έχουν γίνει οι μελέτες. Για όλα τα ζητήματα έχουμε καθίσει το τελευταίο 8μηνο με όλους τους εμπλεκόμενους ευρωπαϊκούς φορείς ώστε να αντιμετωπίσουμε σε χρονικό ορίζοντα μέχρι το 2028 όλα τα ζητήματα».

Κατά τον υπουργό Μεταφορών «δεν υπήρχε κανείς κίνδυνος στην ασφάλεια μετακινήσεων, βγήκε ΝΟΤΑΜ κατευθείαν». Όπως είπε, επίσης, «σύμφωνα με την ΥΠΑ αλλά και με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας υπήρχε παρεμβολή στις συχνότητες, ένας έντονος θόρυβος που καθιστούσε αδύνατη την επικοινωνία των πιλότων με τους πύργους ελέγχου. Ο θόρυβος αυτός, οι παρεμβολές αυτές από αέρος επηρέασαν το σύνολο των δομών επικοινωνίας της χώρας με αποτέλεσμα να ληφθεί η απόφαση. Η ΥΠΑ, ο ΟΤΕ και η εθνική επιτροπή τηλεπικοινωνιών έλεγξε όλες τις υποδομές με επιτόπιους ελέγχους και το ειδικά διαμορφωμένο αεροσκάφος και όπως προκύπτει αυτές δεν προκύπτουν από τις δομές της ΥΠΑ. Ήταν στο σύνολο των συχνοτήτων που αξιοποιούνται επιχειρησιακά, όποιος συχνότητες χρησιμοποιούνται συμπεριλαμβανομένων και των εφεδρικών για την επικοινωνία των πιλότων με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας έβγαζαν αυτό τον θόρυβο».

Όπως συμπλήρωσε «στην έρευνα θα λάβουν όσοι πρέπει για να αποδοθούν ευθύνες ακόμα και αν χρειαστεί εμπειρογνώμονες από την ευρωπαϊκή επιτροπή ή άλλες ευρωπαϊκές υπηρεσίες» εκτιμώντας ότι «τις επόμενες ημέρες θα έχουμε σαφή απάντηση για το τι συνέβη».

«Οι διαβεβαιώσεις που έχω από την ΥΠΑ είναι ότι δεν υπήρχαν ζητήματα ασφάλειας, γι’ αυτό και ήταν τόσο άμεση η ανταπόκριση και η ΝΟΤΑΜ» πρόσθεσε ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών.

Δεν προκύπτουν ενδείξεις εξωτερικής παρεμβολής

Σε τεχνική δυσλειτουργία και όχι σε εξωτερική απειλή συγκλίνουν, μέχρι στιγμής, τα στοιχεία που εξετάζουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για το σοβαρό περιστατικό που καθήλωσε στις 4 Ιανουαρίου τις πτήσεις στο έδαφος και οδήγησε σε εκτεταμένους περιορισμούς -και κατά περιόδους σε πλήρη αναστολή- των αερομεταφορών στο ελληνικό FIR.

Παρότι οι αρχικές αναφορές έκαναν λόγο για «παρεμβολές» στις συχνότητες του εναέριου χώρου, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο εξωτερικής επέμβασης, τα σενάρια περί κυβερνοεπίθεσης ή ασύμμετρης απειλής φαίνεται πλέον να απομακρύνονται. Από τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν, τόσο μέσω εξειδικευμένων πτήσεων επιτήρησης συχνοτήτων όσο και από την ανάλυση των καταγραφών (logs και φασμάτων), δεν προέκυψαν ενδείξεις εξωτερικής παρεμβολής.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συγκεντρώνουν οι αρμόδιοι, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας πράγματι άκουγαν παρεμβολές στις συχνότητες. Ωστόσο, το κρίσιμο πρόβλημα δεν ήταν η λήψη των μηνυμάτων από τα αεροσκάφη, αλλά η αδυναμία μετάδοσης των μηνυμάτων από τους ίδιους τους ελεγκτές, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι η δυσλειτουργία εντοπίζεται εντός του συστήματος.

Τα επικρατέστερα σενάρια

Πρώτον, πρόβλημα στην τηλεπικοινωνιακή υποδομή.

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας χρησιμοποιεί μισθωμένα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα για τη μεταφορά ήχου και δεδομένων μεταξύ κεραιών, ραντάρ και κέντρων ελέγχου. Πληροφορίες αναφέρουν ότι είχαν προηγηθεί τεχνικές εργασίες σε συγκεκριμένο link μεταφοράς δεδομένων, οι οποίες ενδέχεται να προκάλεσαν αστοχία ή ασυμβατότητα στη λειτουργία του συστήματος. Ένα τέτοιο πρόβλημα θα μπορούσε να δημιουργήσει εσωτερικές παρεμβολές και απώλεια επικοινωνίας, χωρίς εμπλοκή εξωτερικού παράγοντα. Το ανησυχητικό, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, είναι ότι πρόκειται για κρίσιμες υποδομές με ανεπαρκή εφεδρεία (backup).

Οι δυσλειτουργίες μάλιστα που εντοπίστηκαν στο σύστημα επικοινωνιών της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας δεν περιορίστηκαν μόνο στις ραδιοσυχνότητες του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα προβλήματα επεκτάθηκαν και στο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο των κεντρικών υπηρεσιών της ΥΠΑ, καθώς καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας η υποδομή φέρεται να λειτουργούσε χωρίς τηλεφωνικές επικοινωνίες και χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Δεύτερον, παλαιός και ανεπαρκώς εφεδρικός εξοπλισμός.

Ο εξοπλισμός της ΥΠΑ χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό παρωχημένος, με συστήματα που δεν έχουν εκσυγχρονιστεί εδώ και δεκαετίες. Οι ίδιες πηγές του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών τονίζουν ότι δεν μπορούν να γίνουν αποσπασματικές αναβαθμίσεις σε τέτοιας κρισιμότητας συστήματα, καθώς οι μεγάλες προμήθειες και ο πλήρης εκσυγχρονισμός απαιτούν χρόνο, που υπολογίζεται τουλάχιστον σε μία διετία.

Σύμφωνα με την ΥΠΑ, αμέσως μετά την εκδήλωση του προβλήματος ενεργοποιήθηκαν τα πρωτόκολλα ασφαλείας, με δραστικό περιορισμό των πτήσεων και, όπου κρίθηκε αναγκαίο, με προσωρινή αναστολή τους. Τα μέτρα αυτά απέτρεψαν οποιονδήποτε κίνδυνο για την ασφάλεια των πτήσεων, ανέδειξαν όμως με τον πιο σαφή τρόπο τις αδυναμίες του συστήματος.

Γιατί δεν επηρεάστηκε η Πολεμική Αεροπορία

Στην Ελλάδα λειτουργούν δύο απολύτως διακριτά και αυτόνομα συστήματα διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας. Το πρώτο είναι το σύστημα, αρμοδιότητας της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, το οποίο είναι γνωστό στο ευρύ κοινό και εξυπηρετεί τις πολιτικές πτήσεις στο FIR Αθηνών. Το σύστημα αυτό περιλαμβάνει τα ραντάρ, τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές και τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας που διαχειρίζονται την πολιτική αεροπλοΐα.

Το δεύτερο σύστημα ανήκει στην Πολεμική Αεροπορία και υπάγεται στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Διαθέτει πλήρως ανεξάρτητη υποδομή, με δικά του ραντάρ σε όλη τη χώρα, αυτόνομους πομποδέκτες, εξειδικευμένους ελεγκτές αεράμυνας και ξεχωριστό Κέντρο Ελέγχου Αεροπορικών Επιχειρήσεων, με επιχειρησιακή έδρα τη Λάρισα.

Τα δύο συστήματα λειτουργούν παράλληλα αλλά χωρίς λειτουργική ή τεχνική διασύνδεση μεταξύ τους. Πρόκειται για πλήρως αυτόνομα δίκτυα, με διαφορετικές υποδομές, προσωπικό και διαδικασίες, γεγονός που σημαίνει ότι τεχνικά προβλήματα ή δυσλειτουργίες στο πολιτικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας δεν επηρεάζουν τη λειτουργία του στρατιωτικού συστήματος της Πολεμικής Αεροπορίας.

Συνεχίζεται η έρευνα

Το περιστατικό που σημειώθηκε στο FIR ήταν ιδιαίτερα σοβαρό, ωστόσο -όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές- δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Προ ολίγων μηνών αντίστοιχη παράλυση σημειώθηκε και στο Λονδίνο, μάλιστα με διάρκεια δύο ημερών, επιχείρημα που χρησιμοποιείται για να καταδειχθεί ότι τέτοιου είδους αστοχίες δεν είναι αποκλειστικά «ελληνικό φαινόμενο», αλλά αφορούν και χώρες με τεράστιο καθημερινό φόρτο αεροπορικής κίνησης.

Αυτό φυσικά δεν υποβαθμίζει την περασμένη Κυριακή και όσα συνέβησαν στα ελληνικά αεροδρόμια. Η έρευνα συνεχίζεται, με τις αρμόδιες αρχές να επισημαίνουν ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο η πλήρης αποσαφήνιση των αιτιών, αλλά και η υιοθέτηση μέτρων που θα αποτρέψουν την επανάληψη αντίστοιχων περιστατικών, καθώς σε διαφορετική περίπτωση οι επιπτώσεις στις αερομεταφορές και στη διεθνή εικόνα της χώρας θα είναι σημαντικές.

Πλέγμα μέτρων και σχέδιο δράσης

Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρμόδιες αρχές αναφέρουν ότι έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή πλέγμα μέτρων για τη θωράκιση των συστημάτων, με στόχο την άμεση αντιμετώπιση των πιο εμφανών αδυναμιών. Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της εφεδρείας και της αξιοπιστίας των κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών υποδομών.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών υπενθυμίζει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη Σχέδιο Δράσης για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων αεροναυτιλίας, σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς (DG MOVE, EASA και EUROCONTROL). Το σχέδιο, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028, περιλαμβάνει 364 δράσεις σε επτά βασικούς πυλώνες, μεταξύ των οποίων η ανάπτυξη υπηρεσιών Data Link, η αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, η εφαρμογή πλοήγησης βάσει απόδοσης (PBN), η ανάπτυξη ραντάρ Mode S και η εφαρμογή του Κανονισμού CP1.

Οξεία κριτική από τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας

Ανακοίνωση εξέδωσε η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας για τα σημερινά συμβάντα στην εναέρια κυκλοφορία, ζητώντας άμεσα διερεύνηση, με συμμετοχή ΑΠΑ και ΕΟΔΑΣΑΑΜ.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΕΕΚΕ, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας που υπηρετούσαν στο ΚΕΠΑΘΜ ενεργοποίησαν άμεσα όλα τα διαθέσιμα εναλλακτικά μέσα, προκειμένου να διαχειριστούν με ασφάλεια τις πτήσεις που βρίσκονταν ήδη εντός του FIR Αθηνών ή δεν ήταν δυνατόν να αναδρομολογηθούν.

Για λόγους ασφάλειας, ανεστάλησαν προσωρινά οι απογειώσεις από όλα τα ελληνικά αεροδρόμια για πτήσεις που επρόκειτο να εισέλθουν στο FIR Αθηνών, ενώ όπου αυτό κατέστη εφικτό, υπερπτήσεις που βρίσκονταν ήδη στον αέρα αναδρομολογήθηκαν μέσω γειτονικών FIR.

Η εναέρια κυκλοφορία διαχειρίζεται μέχρι στιγμής με περιορισμένα μέσα, ενώ έχει επιτευχθεί μερική επαναφορά της κυκλοφορίας, με την εφαρμογή όλων των προβλεπόμενων ευρωπαϊκών και διεθνών διαδικασιών ασφάλειας.

Η Ένωση επισημαίνει ότι το περιστατικό χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σοβαρό και πρωτοφανές για σύστημα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας και επισημαίνει πως μέχρι την ώρα έκδοσης της ανακοίνωσης, η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας δεν είχε ανακοινώσει τα αίτια του προβλήματος, ούτε το χρονοδιάγραμμα πλήρους αποκατάστασης.

Τονίζει ότι παρόμοια περιστατικά δεν αποτελούν μεμονωμένα γεγονότα, αλλά, όπως αναφέρει, συνδέονται με τη χρόνια παλαιότητα και την ανεπαρκή συντήρηση του εξοπλισμού επικοινωνιών και επιτήρησης, θέμα το οποίο έχει τεθεί επανειλημμένα από τους ελεγκτές τα προηγούμενα χρόνια. «Αποτελεί το άμεσο αποτέλεσμα της χρόνιας αδράνειας, της κακής διαχείρισης και των λανθασμένων επιλογών της Διοίκησης της ΥΠΑ, η οποία αγνοεί συστηματικά τις προειδοποιήσεις των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας. Η ΕΕΕΚΕ εδώ και χρόνια αναδεικνύει την παλαιότητα του εξοπλισμού επιτήρησης και επικοινωνιών και απαιτεί την αντικατάστασή του με σύγχρονο εξοπλισμό που να πληροί τις απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών Κανονισμών. Δυστυχώς έως τώρα το αίτημά μας δεν έχει τύχει ανταπόκρισης» αναφέρει χαρακτηριστικά .

Παράλληλα, γίνεται αναφορά και σε αντίστοιχο περιστατικό τον Αύγουστο του 2025, όταν είχε καταγραφεί απώλεια επικοινωνιών και εικόνας ραντάρ στον λόφο Μερέντα, χωρίς -όπως σημειώνεται- να υπάρξει επίσημη ανάληψη ευθύνης.

Η Ένωση ζητά:

Άμεση διερεύνηση του περιστατικού, με τη συμμετοχή της Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, ώστε να προσδιοριστούν τα ακριβή αίτια.

Επίσημη ενημέρωση για τον χρόνο πλήρους αποκατάστασης, καθώς και για τα μέτρα που θα ληφθούν, ώστε να αποφευχθεί επανάληψη αντίστοιχων βλαβών.

Τέλος, επισημαίνεται ότι η επαναφορά της εναέριας κυκλοφορίας σε ονομαστικά επίπεδα θα εξαρτηθεί από την πλήρη αποκατάσταση των συστημάτων, με την ασφάλεια των πτήσεων να παραμένει, όπως αναφέρεται, απόλυτη προτεραιότητα.

Υπ. Υποδομών και Μεταφορών: Επτά σημεία για την αναβάθμιση της αεροναυτιλίας

Επτά σημεία για την αναβάθμιση της αεροναυτιλίας προωθεί το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, όπως προκύπτει από ενημερωτικό σημείωμα που δόθηκε στην δημοσιότητα. Συγκεκριμένα αυτά αφορούν «Σχέδιο Δράσης (Action Plan) για τις Παραβάσεις (infringements) και τη Συμμόρφωση με το Ενωσιακό Δίκαιο στον τομέα της Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM)» – Πρόοδος Υλοποίησης.

Αναλυτικότερα απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις αναφέρονται τα εξής:

  1. Ερ.: Τι είναι το Σχέδιο Δράσης για τη Διαχείριση Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM);

Απ.: Το Σχέδιο Δράσης για τη Συμμόρφωση με το Δίκαιο της ΕΕ στον Τομέα της Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM), το οποίο υλοποιείται με πρωτοβουλία του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρίστου Δήμα, αποτελεί μια κρίσιμη στρατηγική και ρυθμιστική παρέμβαση για την Ελλάδα. Απαντά σε επίσημες διαδικασίες παραβάσεων (infringements) και, ταυτόχρονα, λειτουργεί ως οδικός χάρτης για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας, την αναβάθμιση βασικών υποδομών και την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας.

  1. Ερ.: Ποια είναι η βασική δομή και το χρονοδιάγραμμα του Σχεδίου και ποια η πρόοδος στον πυλώνα του συντονισμού και της παρακολούθησης;

Απ.: Το Σχέδιο περιλαμβάνει 364 δράσεις, οργανωμένες σε επτά διακριτούς πυλώνες, με συγκεκριμένα ορόσημα και μηχανισμό παρακολούθησης. Προβλέπεται η υποβολή έκθεσης προόδου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε έξι εβδομάδες. Επί του παρόντος έχει ήδη υποβληθεί η 5η Έκθεση Προόδου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 31 Δεκεμβρίου. Η υλοποίηση ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2025 και ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του 2028. Το Σχέδιο σχεδιάστηκε σε συνεννόηση με τη DG MOVE, την EASA και τον EUROCONTROL.

  1. Ερ.: Ποια είναι η πρόοδος στην ανάπτυξη των υπηρεσιών Data Link;

Απ.: Έχει επιταχυνθεί η υλοποίηση του έργου με παράλληλες εργασίες σε τρεις απομακρυσμένες τοποθεσίες (Μερέντα, Μουστάκος, Ακαρνανικά), καθώς και στην αίθουσα εξοπλισμού του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ), όπου οι εργασίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Εργασίες έχουν επίσης ξεκινήσει στη Λήμνο και στο Μάρε.

Σε σχέση με τη Σύμβαση VCS (03/2019), που αφορά στο σύστημα επικοινωνίας και καταγραφής φωνής, έχει κατατεθεί προσφυγή ενώπιον του έβδομου τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά της αρνητικής Πράξης 300/2025 του ΣΤ’ Κλιμακίου. Η απόφαση αναμένεται εντός Ιανουαρίου 2026 και, σε περίπτωση θετικής έκβασης, η υπογραφή της τροποποίησης της Σύμβασης και οι εργασίες θα ξεκινήσουν άμεσα.

  1. Ερ.: Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας (TopSky ATC One);

Απ.: Μετά την έγκριση της ΕΑΔΗΣΥ για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού με την THALES LAS France, ενεργοποιήθηκαν οι διαδικασίες επιτάχυνσης της έναρξης του έργου. Τον Ιανουάριο 2026 θα αποσταλεί η επίσημη πρόσκληση για διαπραγμάτευση στην εταιρεία, με στόχο την οριστικοποίηση της προσφοράς και την υποβολή του φακέλου στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Το χρονικό ορόσημο για την υπογραφή της σύμβασης είναι η 31η Μαρτίου 2026. Η πλήρης ενσωμάτωση υλικού και λογισμικού προβλέπεται έως την 1η Νοεμβρίου 2028.

  1. Ερ.: Ποια είναι η κατάσταση στον πυλώνα εφαρμογής Πλοήγησης Βάσει Απόδοσης (PBN);

Απ.: Έχει ολοκληρωθεί το επικαιροποιημένο PBN Transition Plan, το οποίο εγκρίθηκε από την ΑΠΑ και προβλέπει την ολοκλήρωση του σχεδιασμού, της πιστοποίησης και της δημοσίευσης των «2020 runways» έως το τέλος του 2026. Εργασίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε κρίσιμα αεροδρόμια. Αναφορικά με τον διεθνή διαγωνισμό για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση διαδικασιών PBN σε 31 αεροδρόμια, με την Απόφαση 2681/2025 του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών (31.12.2025) ακυρώθηκε εν μέρει προγενέστερη απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ και η υπόθεση αναπέμφθηκε στην ΥΠΑ για επανέλεγχο των δικαιολογητικών κατακύρωσης.

  1. Ερ.: Ποια είναι η πρόοδος στην ανάπτυξη ραντάρ Mode S;

Απ.: Στο πλαίσιο του προγράμματος «Pallas T1» έχουν ξεκινήσει οι προπαρασκευαστικές μελέτες για τη νέα εγκατάσταση στην Αίγινα, ενώ ενεργοποιούνται μεταβατικές αναβαθμίσεις (Pallas 3G) που επιτρέπουν την αξιοποίηση δεδομένων Mode S και ADS-B. Παράλληλα, προκηρύχθηκε ο Διαγωνισμός 62/2025 για την προμήθεια και εγκατάσταση οκτώ νέων συστημάτων ραντάρ Mode S σε αεροδρόμια και σταθμούς περιοχής, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών την 31η Ιανουαρίου 2026.

  1. Ερ.: Ποια είναι η πρόοδος στον μετασχηματισμό της ΥΠΑ;

Απ.: Η ΥΠΑ μετατράπηκε σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με τον Ν. 5240/2025 (ΦΕΚ 184/Α/24-10-2025). Με τον ορισμό του Διοικητικού Συμβουλίου (ΥΑ 182209, ΦΕΚ Υ.Ο.Δ.Δ. 1484/12-11-2025) διαθέτει πλέον πλήρη νομική εξουσιοδότηση. Παράλληλα, βρίσκεται στο τελικό στάδιο η πρόσληψη 43 επιστημόνων ATSEP και 28 υπαλλήλων AFISO, ενώ για το 2026 έχει εγκριθεί η πρόσληψη επιπλέον 100 υπαλλήλων μέσω ΑΣΕΠ, συμπεριλαμβανομένων 72 Ελεγκτών Εναερίου Κυκλοφορίας που θα αντληθούν κατευθείαν από τη δεξαμενή που δημιουργήθηκε από τον διαγωνισμό που ολοκληρώθηκε στις 4 Απριλίου 2025, επιλύοντας ένα χρόνιο ζήτημα στελέχωσης του εν λόγω κλάδου.