Το πράγμα ανέλαβε να λύσει ο Ευρωβουλευτής Γιάννης Μανιάτης μεταφράζοντας την σκέψη συναδέλφου του που δεν κατάφερε να αρθρωθεί «Το Τουρκολυβικό Μνημόνιο, εξήγησε είναι προφανώς παράνομο έξω από κάθε λογική γεωγραφίας και διεθνούς δικαίου, αλλά δυστυχώς για μας παράγει αποτελέσματα».
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς. Άλλο το de jure αποτελέσματα και άλλο το de facto. Η ιδιοποίηση του πορτοφολιού μου από τον πορτοφολά δεν την καθιστά κύριο του κλαπέντος. Ωστόσο, εν τω μεταξύ εγώ έχω μείνει χωρίς πορτοφόλι. Η απουσία του πορτοφολιού από την τσέπη μου είναι αυτό που στην στερεότυπη γλώσσα την ελληνοτουρκική, ονομάζουμε «τετελεσμένο» άδικο και παράνομο, αλλά γεγονός.
Τώρα θα μπορούσε να διερωτηθεί κανείς, ποια είναι αυτά τα αποτελέσματα που «παράγει» το μνημόνιο που υπεγράφη από Κράτος χωρίς νόμιμη εκπροσώπηση, το οποίο προκαλεί τίποτε παραπάνω από ενόχληση για λογαριασμό τρίτου. Ενώ η Ν.Δ. το ατύχημα χρεώνει ως αθέτηση της εθνικής θέσης, στο ΠΑΣΟΚ.
Από πλευράς της η Τουρκία υποστηρίζει ότι το εν προκειμένω Μνημόνιο είναι απολύτως νόμιμο, διότι για την χάραξη των εμπεριεχομένων σ’ αυτό αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών και την κατανομή της μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης ελήφθησαν υπόψη οι συντεταγμένες που ορίζει το Διεθνές Δίκαιο.
Έτσι το ένα τμήμα (βόρειο) αναγνωρίσθηκε στην Τουρκία και το άλλο (νότιο) τμήμα, κατοχυρώθηκε ως τμήμα της θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Λιβύης.
Όμως η Τουρκία αγνόησε ότι υπάρχει η Διεθνής Σύμβαση του 1982 η οποία έχει ως αντικείμενο το δίκαιο της θάλασσας την οποία σύμβαση δεν έχει υπογράψει ούτε η Τουρκία ούτε η Λιβύη, γι’ αυτό καθορίζουν κατά το δοκούν τις ΑΟΖ.
Κατά την Διεθνή Σύμβαση, αυτή υφαλοκρηπίδα δεν έχουν μόνον οι ηπειρωτικές ακτές αλλά και τα νησιά και ιδίως η Κρήτη.
Ισχυρίζονται και τα δύο ως άνω Κράτη ότι η κατάθεση και μόνον στον ΟΗΕ των χαρτών – ένα τυπικό προαπαιτούμενο, η οποία ουδεμία αξία έχει εάν η σχετική χάραξη δεν έγινε σύμφωνα με όσα ορίζει η Δ.Σ. για το δίκαιο της θάλασσας. Αλλιώς θα μπορούσε κάθε κράτος του οποίου θίγει τα δικαιώματα η Διεθνής Σύμβαση να μην την υπογράφει και εν συνεχεία να καταθέτει χάρτες στον ΟΗΕ επικαλούμενο δικαιώματα που έχει προσδιορίσει μονομερώς και αυθαιρέτως.
Δυστυχώς η έννοια της παρανομίας στο πλαίσιο του Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου είναι διαφορετική από την αντίστοιχη του εγχωρίου δικαίου καθόσον η παράνομη συμπεριφορά στην τελευταία περίπτωση ελέγχεται αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου από δικαστικές κλπ. αρχές της χώρας του.
Ενώ οι ενέργειες και πράξεις Τουρκίας και Λιβύης που είναι συμβεβλημένες στο Μνημόνιο δεν είναι αφ’ εαυτές παράνομες, απαιτείται επικύρωση από τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας βεβαίως και μετά από προσφυγή με συνυποσχετικό μεταξύ εμπλεκομένων στην υπόθεση κρατών.
Με άλλα λόγια, Ελλάδα και τα δύο παραπάνω κράτη πρέπει να ζητήσουν την κρίση από το Διεθνές Δικαστήριο, αφού συμφωνήσουν μεταξύ τους ποιο ακριβώς νόμιμο θέμα είναι το επίδικο.
Ως εκ τούτου, με τα διεθνή δεδομένα, η δήλωση και διαμαρτυρία του πρωθυπουργού και λοιπών νομικών περί ανυποστάτου Μνημονίου – δηλαδή ανύπαρκτου – και μη επιφέροντας αποτελέσματα, δεν βρίσκει φρονούμε, ανταπόκριση εάν δεν εκδοθεί απόφαση Διεθνούς Δικαστηρίου που να μην δικαιώνει πλήρως την Ελλάδα, αλλά βεβαιώνει ότι τα νησιά έχουν, πρωτίστως η Κρήτη, υφαλοκρηπίδα. Οπότε η Τουρκία προτιμά να μένει σε εκκρεμότητα στην διάθεση των μεγάλων του κόσμου το ζήτημα της νομιμότητος του τουρκολυβικού μνημονίου.
Εμείς πάντως δεν έχουμε λόγο να διαδεχθούμε την μοιρασιά των μεγάλων που είναι αντίθετη στην διεθνή νομιμότητα, διότι θα ήταν σαν να παραιτούμεθα από την μοναδική ασπίδα που διαθέτουμε. Παρίσταται ανάγκη να παραμείνουμε απαρέγκλιτα σταθεροί σε όσα μας αναγνωρίζει το Διεθνές Δίκαιο.
* Ο κ. Ιωάννης Σκουτέρης είναι Δικηγόρος, τέως αντιδήμαρχος Χολαργού