Καθώς επίσης ότι το έλλειμμα δεξιοτήτων σε σχέση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, όπου οι νέοι ηλικίας ετών 25 και 34 έχουν περίπου ίδιες επιδόσεις στον εγγραματισμό με άτομα ηλικίας 55-65 ετών, παρά το γεγονός ότι το ποσοστό των πτυχιούχων έχει αυξηθεί.
Τα ανωτέρω αναφέρονται σε πρόσφατη έκθεση της Eurobank για τις στρεβλώσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Με τον πληθωρισμό πτυχιούχων παρατηρείται μεγάλη μετανάστευση για σπουδές αλλά και υπερεξειδίκευση. Όσον αφορά τις δαπάνες ως ποσοστό στο ΑΕΠ η χώρα μας βρίσκεται στις χαμηλότερες θέσεις στην Ε.Ε. – 27 στο σύνολο της εκπαίδευσης. Παρατηρείται υψηλή συμμετοχή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση 55% έναντι του μέσου όρου της Ε.Ε. με αποτέλεσμα τον τριπλασιασμό των αιωνίων φοιτητών που αντιμετωπίσθηκε με νόμο, η εφαρμογή του οποίου βρίσκεται σε εξέλιξη.
Όπως επισημαίνεται στην Έκθεση η αύξηση του αριθμού των πτυχιούχων δεν συμπορεύεται αναγκαστικά με την άνοδο της ποιότητας εάν η Ελλάδα κατάφερνε να προσεγγίσει σε ποιότητα τις κορυφαίες χώρες με πιο προηγμένα συστήματα διεξαγωγής έρευνας και ανάπτυξης, αυτό θα συνεπαγόταν μια μακροχρόνια αύξηση του ΑΕΠ πάνω από 10%.
Στο τέλος του περασμένου έτους ολοκληρώθηκε η διαδικασία διαγραφής των μη ενεργών φοιτητών 308.000 ενώ 35.000 αξιοποίησαν την δεύτερη ευκαιρία που παρασχέθηκε από τον ν. 5224/2025.
Λαμβανομένου υπόψη ότι η ρύθμιση αφορά και 132 Πανεπιστημιακά Τμήματα Πολυτεχνικών και Γεωπονικών Σχολών από τις οποίες κινδύνευαν να διαγραφούν 80.000 φοιτητές.
Πάντως, με τα δεδομένα αυτά θα προκύψουν και άλλοι αιώνιοι από εκείνους που εισήχθηκαν το 2023, 2024, 2025, 2026 και κ.ο.κ. οι οποίοι λόγω του πολιτικού κόστους μπορεί να μη διαγραφούν, αφού η Κυβέρνηση δώσει παράταση επί παρατάσεων, οπότε θα επιστρέψει το καθεστώς των «αιωνίων». Η φοιτητική αιωνιότητα όπως και πολλά άλλα έχει κόστος για τα Α.Ε.Ι. Μερίδιο ευθύνης προφανώς έχει ο κάθε Πανεπιστημιακός και το τμήμα και τα προγράμματα σπουδών χωρίς να γίνεται μετάθεση ευθυνών.
Αλλά θα προσθέταμε και τους επόπτες ή επιθεωρητές αν υπάρχουν – οι οποίοι και γιατί να μην αξιολογούν το εκπαιδευτικό προσωπικό και βέβαια υπό τον ευρύτερο έλεγχο του Υπουργείου Παιδείας.
Νοείται σε κεντρικό ΑΕΙ των Αθηνών στην φετινή εξεταστική περίοδο να υπάρξει μάθημα στο οποίο πέρασε το 8% των φοιτητών. Δηλαδή φταίει μόνο το «αποτυχημένο» των φοιτητών; Προφανώς όχι.
Σε άλλο Τμήμα Μαθηματικών ο μέσος χρόνος αποφοίτησης ανέβηκε φέτος στο 9,3%. Για να εμφανισθεί περιορισμένο το πρόβλημα οι εμπλεκόμενοι πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους εγκαίρως.
Από την άλλη πλευρά σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) (21.000) μαθητές «έχασαν» τα ελληνικά σχολεία μέσα σε τρεις χρονιές, ενώ διεγράφησαν 100 Νηπιαγωγεία, Δημοτικά Σχολεία από τον εκπαιδευτικό χάρτη, αποτύπωμα που βάζει το οξύτατο δημογραφικό πρόβλημα.
Παράλληλα έλαβαν χώρα περί τους 300 υποβιβασμοί Σχολείων, δηλαδή μειώθηκε ο αριθμός των οργανικών θέσεων που υπηρετούσαν σε Σχολεία.
Οι καταργήσεις Σχολείων είναι σαν να κόβεις ένα κομμάτι από την εκπαίδευση. Δύσκολα αναγεννάται, δύσκολα ξανανοίγει παρατηρεί προϊστάμενος Δ/νσης Σπουδών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Το λουκέτο σε μια σχολική μονάδα αναστατώνει την ζωή των μαθητών, που θα αναγκασθούν να ταξιδεύουν καθημερινά πολλά χιλιόμετρα για να φτάσουν στο νέο σχολείο, αλλιώς θα μεταναστεύει η οικογένεια στην έδρα του σχολείου του παιδιού.
Ενώ το Υπουργείο Παιδείας, στόχο έχει κατά την δήλωση της Υπουργού Σοφίας Ζαχαράκη ένα Δημόσιο Σχολείο πιο δίκαιο και πιο κοντά σε κάθε παιδί.
Το ερώτημα όμως που προβάλλεται είναι, αν αυτό που πρεσβεύει η κ. Υπουργός, ισχύει και για το βιβλίο της ΣΤ’ Δημοτικού που θα ισχύσει την επόμενη χρονιά περί πολυμορφίας των οικογενειακών σχημάτων, στην οποία περιλαμβάνεται η οικογένεια με δύο γονείς του ίδιου φύλου.
Φρονούμε ότι η θέση του Υπουργείου, προσπαθώντας να αποσείσει την ευθύνη της Κυβέρνησης, ότι αρμόδιες προς τούτο για την έκδοση των βιβλίων είναι αρμόδιες «ανεξάρτητες» Αρχές σχεδόν διοριζόμενες Επιστημονικές Επιτροπές με πάνω από 900 μέλη!… δεν αντέχει σε λογική βάσανο ή νομική κριτική.
Καθ’ όσον με αυτόν τον τρόπο καταργείται ο στοιχειώδης θεσμός της εποπτείας και ο έλεγχος υπό την ευρεία του όρου έννοια της νομιμότητος από την ίδια την πολιτεία, η οποία εισάγει στις αθώες και μικρές ηλικίες – αυγή της αυριανής κοινωνίας – διευρυμένη και θολή αντίληψη περί οικογένειας.
Πάντως δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι η Παιδεία παρά τις 20 περίπου μεταρρυθμίσεις παραμένει απαξιωτική καίτοι διατέθηκαν εθνικοί και κοινοτικοί πόροι. Ενώ σύμφωνα με Ιταλό συγγραφέα, η Ελλάδα αποτελεί βιβλίο γραμματικής και συντακτικού, σπίτι χωρίς βιβλίο είναι δωμάτιο χωρίς παράθυρο.
Δυστυχώς προ τεσσαρακονταετίας περίπου, με τροπολογία των νόμων καταργήθηκαν οι τόνοι και τα πνεύματα από την ελληνική γλώσσα, δηλαδή ό,τι είχε διασωθεί πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια, με αποτέλεσμα να μείνει γλώσσα γυμνή από μουσική και συναισθήματα.
Οπότε και ο Οδυσσέας Ελύτης ορθά χαρακτήρισε τους τόνους και πνεύμα κυματιστούς αμπελώνες υπέρθυρα εκκλησιών και γλάστρες με γεράνια.
* Ο κ. Ιωάννης Σκουτέρης είναι Δικηγόρος, τέως αντιδήμαρχος Χολαργού