Η αρχική εξαγγελία της κατάργησης των Πανελλαδικών εξετάσεων έλαβε χώρα το 1978 επί υφυπουργίας Βασιλ. Κοντογιαννόπουλου, ο οποίος διαβεβαίωνε ότι αυτές δεν θα εξαρτώνται στο εξής από παράγοντες όπως τα φροντιστήρια και η τύχη που ελάχιστη σχέση είχε με την μαθησιακή διαδικασία.
Το 1983 οι Π.Ε. μετονομάστηκαν σε «Γενικές Εξετάσεις» με περιορισμό μόνον στην Γ΄ Λυκείου και στόχο τον περιορισμό των φροντιστηρίων. Το 1984 το 65% των μαθητών παρακολουθούσε φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα, ενώ το 1993 το ποσοστό αυτό έφθασε στο 95% σύμφωνα με στοιχεία εκπαιδευτικού αναλυτή.
Το έτος 1997 θεσπίσθηκε η ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ με «συντριπτικό κτύπημα» πάλι τα φροντιστήρια. Όμως, μέσα σε μια διετία, τα αποτελέσματα του νέου σχεδίου ήταν όχι μόνον χιλιάδες μαθητές δεν είχαν πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά «κόπηκαν» και από την δυνατότητα να ολοκληρώσουν την Β΄ ή την Γ΄ Λυκείου, αφού το 1999 «έμειναν» στην ίδια τάξη 30.000 μαθητές. Το 1/3 του μαθητικού πληθυσμού.
Το 2015 – 2019 παρά τις υποσχέσεις του κ. Τσίπρα οι εξετάσεις δεν καταργήθηκαν, προ ημερών δε ο ίδιος επανέλαβε τις ίδιες δεσμεύσεις…!!
Σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ χωρίς εξετάσεις είναι δύσκολο να βρεθεί στον κόσμο. Οι σχολές ανώτατης εκπαίδευσης επιλέγουν τους πρωτοετείς φοιτητές με αξιολογικά κριτήρια που καθορίζονται είτε από την κυβέρνηση είτε ανά Σχολή, πράγμα το οποίο στην Ελλάδα θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα.
Γι’ αυτό συζητείται το εθνικό απολυτήριο ώστε να δίνονται περισσότερες ευκαιρίες και να μετράει με κάποιο τρόπο και η συνολική παρουσία του μαθητού στις δύο τελευταίες τάξεις, τουλάχιστον με αδιάβλητα και μετρήσιμα βέβαια κριτήρια και να μην παίζονται όλα σε τέσσερα μαθήματα, δηλαδή σε μια «ζαριά».
Δεν παραλείπουμε να σημειώσουμε ότι το εθνικό απολυτήριο για πρώτη φορά ακούσθηκε το 1994 από τον Γ. Παπανδρέου από την θέση Υπουργού Παιδείας, επέστρεψε κατά την θητεία Άννας Διαμαντοπούλου. Ήδη εκκρεμεί από το 2019 σχέδιο για να ισχύει από το Νοέμβριο του τ.ε. η δε καθυστέρηση οφείλεται, κατά τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης, στην αμηχανία για το πώς θα διασφαλισθεί το αδιάβλητο των εξετάσεων.
Πάντως στην συζήτηση για το σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ απαιτείται και επικέντρωση στις λειτουργίες του υπαρκτού σχολείου από την Α’ Δημοτικού που κατά γενική ομολογία τούτο αποτελεί το καλύτερο Πανεπιστήμιο στο οποίο τα παιδάκια αγγελικά πλασμένα και αγαπημένα πιάνονται χέρι με χέρι να περάσουν την διάβαση. Για να αποτελέσουν στην συνέχεια την αυγή της αυριανής κοινωνίας.
Προς τούτο πρέπει να βρεθεί δικαιότερη λύση ενόψει των άνισων όρων που δημιουργεί η σημερινή εκπαιδευτική και κοινωνική πραγματικότητα σε σχέση με την ανεπαρκή παραγωγικότητα και εκμετάλλευση που δεν αφήνει διόλου ανεπηρέαστη την εκπαίδευση.
Ωστόσο είναι αλήθεια ότι το πρόβλημα βρίσκεται κυρίως στην συμπεριφορά της ελληνικής κοινωνίας, που δεν εμπιστεύεται τους καθηγητές ότι θα βαθμολογήσουν αντικειμενικά τους μαθητές, ενώ δεν λείπουν όσοι κάνουν ιδιαίτερα μαθήματα στους ίδιους τους μαθητές τους και στις οικογένειες που δεν μπορούν να δεχθούν χαμηλό βαθμό του παιδιού τους (π.χ. 13). Με αποτέλεσμα να γίνονται περιστατικά σε Αστυνομικά Τμήματα για επιθέσεις γονέων σε καθηγητές διότι διαφωνούν με την βαθμολογία.
Ωστόσο, με το ισχύον καθεστώς, μαθητής που στόχο έχει να γίνει μαθηματικός, εισάγεται στο Πανεπιστήμιο με βαθμό 6 ή 7 στα μαθηματικά, επειδή στα θρησκευτικά και βιολογία συγκέντρωσε 18 βαθμούς. Σε πρόσφατη έρευνα διαπιστώθηκε ότι δύο πανεπιστημιακά τμήματα της πόλης της Θεσσαλίας διαθέτουν 8 άτομο στο κορυφαίο 1%-2% της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας.
Πέραν των ανωτέρω, είναι τρομερά δύσκολο να εκλογικευθεί το άγχος 100.000 παιδιών, των πανελλαδικών εξετάσεων που θα διεκδικήσουν μια θέση με ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα πιεστικό και στρεσογόνο, που αρχίζει από μικρές τάξεις δημοτικού σχολείου και σιγά – σιγά κορυφώνεται. Οι δε γονείς κάνουν πολύ πιο βαρύ το φορτίο προσθέτοντας τις δικές τους προσδοκίες και αγωνίες, όπως αυτές της σημερινής στεγαστικής κρίσης με την σκέψη να συντηρήσει και ένα φοιτητικό σπίτι.
Με τα δεδομένα αυτά και αφού σχεδόν όλοι, εκπαιδευτικοί, γονείς και μαθητές, συμφωνούν ότι το σύστημα των πανελλαδικών έχει κλίσει τον κύκλο του, θα πρέπει να βελτιωθεί έτσι ώστε: Να μην κρίνεται η εισαγωγή στα ΑΕΙ μόνον από τέσσερις τρίωρες εξετάσεις που έχει οδηγήσει δραματικά σε υποβάθμιση του Λυκείου, σύμφωνα και με δήλωση του Προέδρου του Ινστιτούτου της εκπαιδευτικής πολιτικής. Και μάλιστα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης που τα πάντα μεταβάλλονται με ασύλληπτους ρυθμούς. Πρωτίστως δε για τους μαθητές, οι οποίοι πιστεύουν ότι το μέλλον τους κρίνεται μέσα σε λίγες ώρες!
Υ.Γ. Το έτος 1936, ο Υπουργός Παιδείας κ. Λούβαρης ανακοίνωσε ότι δια νέου νόμου θα ιδρυθούν εις το Πανεπιστήμιο Ειδικές προπαρασκευαστικές τάξεις σε όλες τις Σχολές πλην της Ιατρικής, όπου οι μέλλοντες να εισέλθουν εις το Πανεπιστήμιο θα φοιτούν προ της εισόδου των εις τις οικείες σχολές.
* Ο κ. Ιωάννης Σκουτέρης είναι Δικηγόρος, τέως αντιδήμαρχος Χολαργού