ΛΙΤΣΑ ΚΑΡΑΜΠΙΝΗ

Τα είδωλα

Χ
τες πέθανε στα 81 του χρόνια ο Διονύσης Σαββόπουλος, ένα από τα είδωλα της νιότης μου. Τραγουδοποιός, συνθέτης, τραγουδιστής, το έργο του οποίου, λίγο πολύ, όλοι γνωρίζουμε. Κατά τα χρόνια της χούντας και αμέσως μετά, κατά τη μεταπολίτευση, τα τραγούδια του με τους αιχμηρούς του στίχους έμοιαζαν με τον συνεκτικό ιστό που θα συνένωνε τα νεανικά μας όνειρα με τον νεφελώδη ορίζοντα που έστεκε μπροστά μας. Πίσω από τον ορίζοντα φαντασιωνόμασταν πως μας περιμένει η Ελευθερία, η Δημοκρατία, η Ειρήνη, η Δικαιοσύνη και η προκοπή. Τέτοιες φαντασιώσεις γεννούσαν τα τραγούδια του Σαββόπουλου και πολλών άλλων καλλιτεχνών. Κι εμείς τους βάλαμε όλους στις καρδιές μας. Τους κάναμε είδωλα.

Με είδωλα μεγάλωσε η δική μου γενιά, γιατί είδωλα χρειαζόταν για να σκιαγραφήσει την ύπαρξή της. Μέχρι που γέρασε κι αυτή και ένα ένα χάθηκαν τα είδωλά της. Ή, στην πορεία, αποδομήθηκαν.

Κάθε άνθρωπος είτε αφανής είτε είδωλο υπήρξε, υπόκειται στο φυσικό νόμο της θνητότητας και αυτό δεν είναι καθόλου παράδοξο. Το παράδοξο είναι ότι αμέσως μετά την αναγγελία του θανάτου ενός ανθρώπου ο οποίος φεύγοντας αφήνει ένα σημαντικό έργο πίσω του, το οποίο έργο εν ζωή είχε προσελκύσει το θαυμασμό, την αγάπη, το φθόνο, την αντιπάθεια, ακόμη και το μίσος κάποιων, χύνονται ποταμοί δακρύων από όλους ανεξαιρέτως, πάντα μπροστά στην κάμερα και πάντα να διαγκωνίζονται ως προς το ποιος κατέχει το κληρονομικό δικαίωμα της αντανάκλασης της λάμψης του εκλιπόντος.

Έχει καταντήσει θεσμός. Αναγούλα να το βλέπεις. Συνήθως συμβαίνει στο καλλιτεχνικό σινάφι. Αλλά μήπως το πολιτικό σινάφι υστερεί; Άντε καλέ!

Φίλος του κολλητός βγήκε ο άλλος ο απαρηγόρητος. Με τα τραγούδια του ξυπνάει, με τα τραγούδια του κοιμάται. Κυρίως εκείνο το… «θάλασσα πλατιά». Του Χατζιδάκι!

Τώρα με το θάνατο του Νιόνιου και ενώ οι ποταμοί των δακρύων κυλούν ασταμάτητα και θα κυλούν μέχρι την στιγμή ακριβώς της ταφής, ευκαιρίας δοθείσης σκάει κι ένας εμφύλιος σπαραγμός. Ο Νιόνιος είναι δικός μας. Όχι, δικός μας είναι…

Τον τραβάνε οι δεξιοί από δω, τον τραβάνε οι αριστεροί από κει. Αν και οι αριστεροί ξέρουν κατά πού γέρνει η πλάστιγγα, το είδαν προ πολλού. Και οι δεξιοί άδικο δεν έχουν. Τότε προς τι ο σπαραγμός; Άλλωστε ο ίδιος το διευκρίνισε. «Ποτέ δεν θέλησα κανένα κόμμα να με τραβάει απ’ το μανίκι» είπε σε συνέντευξή του.

Οπότε ο ίδιος κανένα πρόβλημα δεν είχε. Το πρόβλημα ήταν δικό μου γιατί εκείνα τα χρόνια της νιότης μου, η φαντασία μου έκανε αυθαίρετες υποθέσεις και εδραιώθηκε στο υποσυνείδητό μου ως αριστερός. Το πρόβλημα είναι και εκείνων που κάνοντας αυθαίρετες υποθέσεις έπεισαν το υποσυνείδητό τους ότι μετουσιώθηκε σε δεξιός.

Αλλά ο Νιόνιος υπήρξε πάντα ο εαυτός του. Αυτό αρκεί για να συνεχίσουμε να αγαπάμε όλοι μαζί τα τραγούδια του. Περιθώρια για περεταίρω εμφύλιους σπαραγμούς δεν έχουμε πλέον. Ούτε για καινούρια είδωλα υπάρχουν περιθώρια. Είδωλα, εύθραυστοι αντικατοπτρισμοί… χαντρούλες που γίνονται στάχτη.

Όχι άλλες χαντρούλες πια…

 

karalitsa2@gmail.com