Όσα φωνάξαμε στις διαδηλώσεις μπορεί να μας ενέπνευσαν, να μας ξεσήκωσαν, αλλά σπάνια περιείχαν την πολυπλοκότητα της πραγματικότητας.
Γιατί τα συνθήματα είναι απλουστεύσεις. Λίγες λέξεις που επιχειρούν να συμπυκνώνουν μια ολόκληρη ιδεολογία και η αλήθεια δεν βρίσκεται πάντα σε συναισθηματικές εκρήξεις, σε μαζικές κραυγές ή σε φτηνά λάβαρα.
Όσα φωνάξαμε στις πλατείες ήταν προϊόντα οργής, ελπίδας, ή ιδεολογικής φόρτισης.
Δεν ήταν πάντοτε η καθαρή αλήθεια, αλλά περισσότερο επιθυμίες και υπάρχει πάντα μια απόσταση μεταξύ πραγματικότητας και επιθυμίας.
Η αλήθεια απαιτεί εμβάθυνση, διάθεση για αυτοκριτική, αμφιβολία, έρευνα.
Δεν αποκαλύπτεται μέσα από συνθήματα που ξεθωριάζουν ούτε από πλαστικές σημαίες που ξεχνιούνται στις γωνιές όταν τελειώσει η πορεία.
Όσα πανό κι αν υψώσαμε στις συγκεντρώσεις δεν μπόρεσαν να κρύψουν την αδυναμία μας να αλλάξουμε την πραγματικότητα.
Οι πλαστικές σημαίες που κρατούσαμε ψηλά, κατέληξαν στα σκουπίδια μαζί με τις υποσχέσεις εκείνων που μας τις μοίραζαν.
Κι όσο κι αν μας συνεπήραν εκείνες οι στιγμές, όσο και αν σηκώθηκε η τρίχα μας από ενθουσιασμό, όσο και αν αγαπήσαμε τον παλμό και την έκρηξη της στιγμής, πρέπει να παραδεχτούμε ότι τα συνθήματα που κάποτε μας ένωναν, έγιναν κούφιες επαναλήψεις, ρυθμοί χωρίς περιεχόμενο.
Γιατί η πραγματική αλήθεια δεν αποτυπώνεται με μαρκαδόρο σε ένα χαρτόνι, σε αυθόρμητες κορώνες οργής, ούτε κρύβεται πίσω από μεγαλοστομίες.
Δεν βρίσκεται στο πλήθος που ξεσπά, αλλά στον άνθρωπο που μένει μόνος με τις αμφιβολίες του.
Δεν κατοικεί στις πλατείες, αλλά στη συνείδηση εκείνων που αποφασίζουν να μην κλείνουν τα μάτια.
Δεν χρειάζεται φωνές για να σταθεί, ούτε χειροκροτητές για να υπάρξει.
Η αλήθεια χρειάζεται έρευνα να τη βρεις, θάρρος να την αντέξεις και αρετή να τη ζήσεις.
Κι αν κάποτε πιστέψαμε πως με μια πορεία θα αλλάζαμε τον κόσμο,
σήμερα ξέρουμε ότι κόσμος δεν αλλάζει με πλαστικές σημαίες.
Αλλά με πράξεις, με κόστος, με συνέπεια.
Και κυρίως, με το θάρρος να παραδεχόμαστε την αλήθεια, όσο κι αν πονά.
Η αλήθεια είναι πεισματάρα.
Μας ξεγυμνώνει, μας εκθέτει και μας υποχρεώνει να κοιτάξουμε κατάματα όσα δεν μπορέσαμε να δούμε.
Το 2001 εκατοντάδες χιλιάδες πιστών πλούσιας κοινωνικής διαστρωμάτωσης κατέκλυσαν τους δρόμους και τις πλατείες, κρατώντας θρησκευτικές εικόνες και σκόρδα για τον Αντίχριστο, κραυγάζοντας την δική τους «αλήθεια» για την αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες.
Και πάνω από 3.500.000 υπέγραψαν στα ειδικά έντυπα της Ιεράς Συνόδου για την προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος στις νέες ταυτότητες.
Ένα ανούσιο ζήτημα, πολιτικά και νομικά έωλο και όμως έβγαλε τόσους ανθρώπους στους δρόμους φωνάζοντας την δική τους «αλήθεια».
Το 1992 πάνω από 500.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις μαζικές κινητοποιήσεις για το όνομα των Σκοπίων και ακόμα περισσότεροι το 2018 στις διαδηλώσεις για την υπογραφή της «Συμφωνίας των Πρεσπών».
Ενός περίπλοκου μεν προβλήματος, αλλά μικρότερης σημασίας συγκριτικά με το μέγεθος των αντιδράσεων.
Θυμάμαι τα λόγια του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη στις 13 Φεβρουαρίου του 1993 όταν σαν πρωθυπουργός έλεγε για το Σκοπιανό: «Μετά από δέκα χρόνια κανείς δεν θα θυμάται τη Μακεδονία. 45 χρόνια δεν μας ενοχλούσε αυτό το όνομα. Θα το έχουμε ξεχάσει».
Να μην μιλήσουμε για τις τεράστιες διαδηλώσεις και όσα φωνάξαμε για το πρώτο και δεύτερο μνημόνιο που τα ξεχάσαμε στο τρίτο.
Το κίνημα του «δεν πληρώνω» που και αυτή η «αλήθεια» έπαψε να υπάρχει μετά το 2015 αν και προστέθηκαν αλλά 30 διόδια μόνο στην Εγνατία οδό.
Σύμφωνα με το ΦΕΚ 1867 29/5/2017 (τεύχος Δεύτερο) «ορίζεται η έναρξη λειτουργίας 10 νέων μετωπικών και 20 νέων πλευρικών σταθμών διοδίων στην Εγνατία Οδό, εντός του 2017», για να προστεθούν αργότερα ακόμα περισσότερα.
Ακόμα και στις πρόσφατες διαδηλώσεις για το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών πέρα από το αυτονόητο αίτημα περί απόδοσης δικαιοσύνης στα πολιτικά πρόσωπα που εμπλέκονται στο έγκλημα, πόσα απ’ τα άλλα, τα ακραία, που φωνάξαμε ήταν αλήθεια.
Για το άγνωστο στην αρχή πτητικό εύφλεκτο υγρό, που αργότερα βαφτίστηκε ξυλόλιο, που πότε ήταν 25 τόνοι, πότε 15 και πότε 2,5.
Για την εξαφάνιση παράνομων υλικών που θάφτηκαν με το μπάζωμα.
Για τα πλαστά βίντεο της αμαξοστοιχίας λίγο πριν την σύγκρουση.
Για την μυστηριώδη εξαφάνιση 3 βαγονιών και ότι οι νεκροί ήταν πάνω από 100.
Για τις φιάλες στον χώρο του μηχανοδηγού της εμπορικής αμαξοστοιχίας που προορίζονταν για την νόθευση αλκοολούχων ποτών.
Για τους λαθρέμπορους που κάλυπτε ο Μητσοτάκης και την ευθύνη που είχε στον τυχαίο θάνατο ενός συνανθρώπου μας.
Με αποκορύφωμα φυσικά το δημοψήφισμα παρωδία.
Που πήγε αυτός ο αγωνιστικός ενθουσιασμός και η μεγαλειώδης «αλήθεια» του ΟΧΙ που και αυτή την ξεχάσαμε μετά την μετατροπή της σε ένα ταπεινωτικό ΝΑΙ για να εξυπηρετηθούν τα προσωπικά αδιέξοδα ενός ανθρώπου.
Και αν η πραγματική αλήθεια ήταν το ΟΧΙ γιατί δεν την υπερασπίστηκαν οι ψηφοφόροι του και αποδέχτηκαν αναντίρρητα το ΝΑΙ.
Πρέπει να καταλάβουμε ότι η αλήθεια δεν ζει στα μεγάφωνα, ούτε στα τσιτάτα των αρχηγών που μας κολάκεψαν με μεγάλα λόγια.
Είναι πιο σκληρή.
Βρίσκεται στην καθημερινότητα που έμεινε ίδια, στις ανισότητες που δεν διορθώθηκαν, στις αυταπάτες που πληρώσαμε.
Κι αν κάτι μάθαμε μετά από τόσες συγκεντρώσεις και πορείες, είναι πως η αλήθεια δεν χρειάζεται μπροστάρηδες, κόμματα και σημαίες.
Χρειάζεται πολίτες που κρίνουν ψύχραιμα και δεν ξεγελιούνται από πιασάρικα συνθήματα.
Γιατί η πραγματική αλήθεια βρίσκεται στην λογική που αμφισβητεί το δόγμα, στην ατομική ελευθερία που στέκεται πάνω από την αυθεντία, στην κοινωνία που έμαθε να σκέφτεται αντί να υπακούει.
Γιατί στο τέλος ο θόρυβος σβήνει, τα συνθήματα ξεθωριάζουν, οι ηγέτες αλλάζουν ως πρόσωπα αλλά δυστυχώς όχι ως πολιτικές, μα η αλήθεια μένει να θυμίζει την δική μας πλάνη.