Σύμφωνα με τις διατάξεις του, οι τελικές εξετάσεις διεξάγονταν άνευ επιτήρησης με τους φοιτητές να δίνουν μια γραπτή υπόσχεση ότι δεν θα αντιγράψουν.
Μετά δύο παγκοσμίους πολέμους και σαρωτικών εξελίξεων, κοινωνικών και τεχνολογικών, ο κωδικός αυτός βρήκε τον αντίπαλό του την τεχνητή νοημοσύνη. Τα φαινόμενα της αντιγραφής με την βοήθεια εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί το διδακτικό προσωπικό να επαναφέρει τους επιτηρητές στις αίθουσες των εξετάσεων. Ύστερα από μελέτη σε χιλιάδες φοιτητές στο παρελθόν διαπιστώθηκε ότι η πλειονότητά τους είχαν αντιγράψει στις απαντήσεις των εργασιών τους από το διαδίκτυο. Ωστόσο, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης το φαινόμενο έχει λάβει διαστάσεις αφού η ΑΙ μπορεί να μιμείται στυλ γραφής, να γράφει πρωτότυπα κείμενα προσθέτοντας και τυπογραφικά ορθογραφικά λάθη ώστε αυτά να είναι πιο αληθοφανή.
Σύμφωνα με την Επιτροπή Πειθαρχίας του Πανεπιστημίου κατά το έτος 2024 – 2025 καταγράφηκαν παραβάσεις 82 φοιτητών, την δε σχολική εφημερίδα με τελειόφοιτους που απήντησαν 501 μαθητές, το 30% δήλωσε ότι είχε αντιγράψει. Με αποτέλεσμα να μειωθούν οι εξ αποστάσεις εξετάσεις και να γίνονται προφορικά.
Ενώ η επάνοδος του εκπαιδευτικού χαρακτήρα στις σπουδές μειώνει την εμπιστοσύνη των φοιτητών προς τους καθηγητές.
Άλλο να υπάρχει η παράδοση της τήρησης Κώδικα Τιμής και άλλο να την καταργεί στη συνέχεια όπως επισημαίνει το Αμερικανικό Περιοδικό Atlantic.
Σ’ αυτό το σημείο κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε στην επιστολή 875 επιστημόνων σχετικά με την αξιολόγηση των 1.241 ερευνητικών προτάσεων στο πλαίσιο του έργου «Εμπιστοσύνη στα αστέρια μας» εκ των οποίων εγκρίθηκαν 145 από τον Αύγουστο μήνα του 2025. Την τελική επιτροπή αξιολόγησης συγκρότησαν 12 μέλη, ενώ αυτή η αριθμητική ανεπάρκεια υπονομεύει μάλλον την αξιολόγηση προτάσεων υψηλής επιστημονικής εξειδίκευσης και πολυπλοκότητας. Και όχι μόνον οι πίνακες είναι προσωρινοί και βρίσκονται στην φάση των ενστάσεων, οι οποίες ανέρχονται στις 203.
Τα επικοινωνιακά συνθήματα όπως «εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας», δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα καθ’ όσον το πολυδιαφημισμένο έργο του Υπουργείου Παιδείας ματαιώθηκε.
Ευτυχώς όμως το ίδιο Υπουργείο με απόφασή του στα Γυμνάσια και Λύκεια, η αξιολόγηση των μαθητών δεν μπορεί να γίνεται αποκλειστικά με την χρήση εργαλείων Τ.Ν. Όποιος εκπονήσει τις εργασίες του με Τ.Ν. θα κινδυνεύει με απώλεια βαθμών, η δε τήρηση των προσωπικών δεδομένων παιδιών και εκπαιδευτικών αφού η χρήση στα Πανεπιστήμια είναι ήδη διαδεδομένη.
Ενόψει τούτων, ορθώς το Υπουργείο βλέποντας τους επικείμενους κινδύνους και κακοτοπιές, θέτει ένα πλαίσιο αξιοποίησης της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, δεδομένου ότι βασικό πρόταγμα είναι ότι πως η Τ.Ν. βοηθάει στην μάθηση και δεν υποκαθιστά την προσωπική προσπάθεια των μαθητών.
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης απαγορεύεται κατά την διάρκεια γραπτών εξετάσεων, εκτός εάν ο εκπαιδευτικός ορίσει ρητώς επιτρεπτή την ελεγχόμενη χρήση συστήματος.
Καθώς επίσης η παραγωγή και διάδοση απεικονίσεων ήχων ή βίντεο προσώπων με τεχνικές παραποιήσεις, η δημιουργία ψευδών ή ανύπαρκτων βιβλιογραφικών αναφορών, πηγών και χωρίς άδεια ανάπτυξη. Τα δεδομένα που καταχωρίζονται και συλλέγονται μέσω συστήματος Τ.Ν. για όσο χρονικό διάστημα είναι απολύτως αναγκαίο, σε κάθε περίπτωση όχι πέραν της τριετίας.
Όσον αφορά στα προγράμματα Διεθνούς Απολυτηρίου στην Ελλάδα, παρατηρήθηκε το «φαινόμενο» μαθήτρια είχε ξεχάσει να σβήσει την ερώτηση που έθεσε στο chatGPT και όπως αντέγραψε την απάντηση αντέγραψε και την ερώτηση, όπως αναφέρει ο αρμόδιος καθηγητής του προγράμματος, προφανώς δεν χρησιμοποίησε την Τ.Ν. με κριτικό τρόπο.
Σ’ άλλες περιπτώσεις σε εκθέσεις, ασκήσεις για μεταφράσεις από αρχαία κ.α. μέσα στην τάξη μαθητές γράφουν τεστ, έχοντας κρυφά το κινητό στα πόδια τους στα πίσω θρανία άτεχνα και χωρίς ελεγμένη πληροφορία. Με άλλα λόγια, οι μαθητές όταν κλέβουν, κλέβουν από τον εαυτό τους.
Είναι αλήθεια ότι η Τ.Ν. παράγει ένα νέο ταχύτατο περιβάλλον. Στην εκπαίδευση όμως το διακύβευμα δεν είναι η ταχύτητα της πληροφορίας αλλά η ποιότητα της συνείδησης που την επεξεργάζεται, αφού η παιδεία είναι καλλιέργεια χαρακτήρα και κρίσης. Οι μαθητές συνεχίζουν να χρησιμοποιούν και εκτός Σχολείου την Τ.Ν. χωρίς καθοδήγηση, απαντούν ως επί το πλείστον με λογάριθμους.
Έχουμε ανάγκη να ενισχύουμε την ικανότητα να σκεπτόμαστε. Διαφορετικά κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε μια γενιά που θα γνωρίζει τα πάντα αλλά δεν κατανοεί τίποτα.
Το ερώτημα δεν είναι αν οι μηχανές μπορούν να σκέπτονται αλλά εάν εμείς θα συνεχίσουμε να σκεπτόμαστε. Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά τον δάσκαλο αλλά τον ενισχύει, ούτε υποκαθιστά την σκέψη του αλλά την προκαλεί και διευρύνει.
Πάντως κρίνεται αναγκαία η επιστροφή στον ορθολογισμό και όχι «ψηφιακή υπερνοημοσύνη».
* Ο κ. Ιωάννης Σκουτέρης είναι Δικηγόρος, τέως αντιδήμαρχος Χολαργού