Α, αυτή η σχολική έκθεση (στερεότυπων) ιδεών, μόνο δημιουργικές ιδέες δεν προάγει… Την θυμάμαι κι απ’ τα χρόνια μου, αν και νόμιζα ότι σε τούτους τους καιρούς της καταιγιστικής πληροφορίας, σχετικά με τη λειτουργικότητά της, τα πράγματα θα είχαν αλλάξει.
Καταρχήν δεν γνώριζα ότι έχει θεσπιστεί διεθνώς στις 2 Οκτωβρίου να εορτάζεται η ημέρα της “μη βίας”. Το έμαθα από τον δεκαεπτάχρονο εγγονό μου, τον Αργύρη, με ύφος που υπέθαλπε θυμό και βία. Πυρ και μανία, το παλληκάρι μου, με τον φιλόλογο που βαθμολόγησε την έκθεσή του με το βαθμό 5 χαρακτηρίζοντάς τη αντισυμβατική και παντελώς εκτός θέματος. Το θέμα, βέβαια, ήταν η μη βία.
«Δηλαδή, αγόρι μου, τί έγραψες, ότι η βία είναι μια σωστή συμπεριφορά για τη δομή μιας κοινωνίας;» Τον ρώτησα και με τρόμο περίμενα την απάντησή του.
«Όχι, ρε γιαγιά. Ξεκίνησα με τη ρήση του Φρόιντ που έλεγε ότι ο πρώτος άνθρωπος που πέταξε μια προσβολή αντί για μια πέτρα ήταν ο θεμελιωτής του πολιτισμού. Ύστερα έγραψα για την πορεία του ανθρώπου μέσα από την ιστορία με σφαγές, πολέμους, ολοκαυτώματα. Έγραψα για τη σημερινή βία στα σχολεία, στις γειτονιές, στην οικογένεια, στην κοινωνία. Έγραψα για τις αιματηρές επαναστάσεις των ανθρώπων, ενάντια στη σωματική και πνευματική υποδούλωση των πολιτικών και θρησκευτικών συστημάτων που στηρίχτηκαν στη βία των ισχυρών».
«Ε, και όλα τούτα δεν συνάδουν με το θέμα; Δεν καταλαβαίνω τί θέλει να πει ο καθηγητής σου».
«Μωρέ, συνάδουν, αλλά ως εδώ συνάδουν. Γιατί, μετά έγραψα ότι είναι σκέτη υποκρισία να καταδικάζουν τη βία εκείνοι που πρώτοι την ασκούν μέσω της πολιτικής τους, μέσω της οικονομικής τους δύναμης και μέσω των οργάνων τους για την πάταξη της βίας και την αποκατάσταση της έννομης τάξης τους. Έγραψα πως δεν αντέχω να ακούω άλλο από τους πάντες τη φράση “καταδικάζω τη βία απ’ όπου κι αν προέρχεται” γιατί εγώ, ως Αργύρης, δεν μπορώ να έχω μια γενική τοποθέτηση απέναντι στο θέμα αυτό. Και επειδή την παγκόσμια ημέρα της μη βίας την έβαλαν ακριβώς την ημέρα των γενεθλίων του Γκάντι, συνέχισα με τα ακριβώς δικά του λόγια. “Η φτώχεια είναι η χειρότερη βία όλων”. Κατάλαβες γιαγιά; Και λέω εγώ ότι, αφού ο φτωχός έχει υποστεί βία για να βιώσει τη φτώχεια του (την στιγμή που ο πλούτος συγκεντρώνεται στων ολίγων τα χέρια) για να τερματιστεί η φτώχεια του φτωχού χρειάζεται βίαιη αντίσταση έναντι της καταστολής των ολίγων που κρατούν τον πλούτο, όπως ας πούμε, κοινωνικοποίηση των μέσων της παραγωγής κάτι που μόνο μέσω της εξέγερσης μπορεί να πραγματωθεί. Και κάτι, που αντικειμενικά, είναι οπωσδήποτε μια μορφή βίας. Αλλά ο Γκάντι το διευκρίνισε κι αυτό. Όταν αναφέρομαι στη μη βία, είπε, δεν εννοώ να εγκαταλείπουμε τη μάχη αφήνοντας απροστάτευτους αυτούς που αγαπάμε. Κι εντέλει, ανάμεσα στη βία και τη φυγή του δειλού, επιλέγω τη βία. Αυτά είπε, γιαγιά, ο Γκάντι που την ημέρα των γενεθλίων του γιορτάζουν την παγκόσμια ημέρα μη βίας».
«Και πού τα έμαθες, πουλάκι μου εσύ όλα αυτά;»
«Α, ρε γιαγιά, πού ζεις, στο βαρέλι με τους μπάφους; Μπες στον ιστό και διάβασε. Από κει παίρνουν πληροφορίες σήμερα οι άνθρωποι. Τί νομίζεις, από τα βιβλία του σχολείου;»
«Και ο καθηγητής σου… απληροφόρητος μένει;»
«Μπα, ο ίδιος… δε πιστεύω, κάναμε και μια κουβέντα στο διάλειμμα. Είναι το σύστημα της παιδείας, βλέπεις, με τα στερεότυπα αγκωνάρια του που γεμίζουν με σκατά τα μυαλά των παιδιών. Σαν να μας επιβάλουν να αποδεχόμαστε μια διαρκή κατάσταση υποταγής προκειμένου να αντιδράσουμε -και αυτό είναι βία- ενάντια στο νόμο και την εξουσία των ισχυρών. Τί θα πει καταδικάζω τη βία απ’ όπου κι αν προέρχεται! Όχι, εγώ μόνο την αναίτια βία καταδικάζω. Τη βία του ισχυρού έναντι του ανίσχυρου. Γιατί η βία του ανίσχυρου έναντι του ισχυρού δεν είναι βία. Είναι γέννημα των συνθηκών μέσα στις οποίες τον αναγκάζουν να ζει. Αλλιώς θα πρέπει να καταδικάσουμε και τον Καραΐσκάκη και τον Κολοκοτρώνη και την εθνική αντίσταση και την εξέγερση έναντι της χούντας».
«Τί λες, γλυκέ μου Αργύρη, εγώ για μια τέτοια έκθεση ιδεών -ανθρωπιστικών ιδεών- άριστα θα σου έβαζα».
Εκτός βέβαια και αν ήμουν μέρος του εκπαιδευτικού συστήματος και…
karalitsa2@gmail.com