Παραμένει δυστυχώς ασθενής διαχρονικά παρά τις υποσχέσεις και προσπάθειες όλων των κυβερνήσεων, την θέσπιση πολλαπλών ανεξάρτητων αρχών και εποπτικών οργάνων, ενώ αναμένεται εν όψει της συνταγματικής αναθεωρήσεως και η ίδρυση μιας ακόμη ανεξάρτητης αρχής που θα ελέγχει την λειτουργία της τεχνητής νοημοσύνης. Με στόχο την διασφάλιση ατομικών ελευθεριών και την επίλυση «ηθικών διλημμάτων».
Η νέα έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου καταγράφει σοβαρά κενά στον εσωτερικό έλεγχο των φορέων του Δημοσίου, το οποίο πραγματοποίησε έρευνα επί των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, όλων των φορέων που υπόκεινται στην προκειμένη δικαιοδοσία, η οποία διασφαλίζει την διαφάνεια μεταξύ άλλων και την χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, οπότε παρίσταται αναγκαία η εγκαθίδρυση συστημάτων εσωτερικού ελέγχου προς αποφυγήν φαινομένων απάτης, διαφθοράς και κακοδιαχείρισης.
Λαμβανομένου υπόψη ότι το 81% των φορέων σε σύνολο 666 περιλαμβανομένων των Δήμων, ν.π.δ.δ., ΑΕΙ, παραμένει σε ανεπαρκές στάδιο και μόνον το 19% έχει ολοκληρωμένο και λειτουργικό σύστημα.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η εικόνα που παρουσιάζει η παραπάνω έκθεση και στους Δήμους όπου το ποσοστό μη στελέχωσης φθάνει το 43% ενώ στα ν.π.δ.δ. αγγίζει το 50%, μετά δε την έναρξη του ισχύοντος νόμου η πλειονότητα των μονάδων εσωτερικών ελέγχων στηρίζεται στη συνδρομή των εξωτερικών συνεργατών. Ανατίθενται έργα μέσω της διαδικασίας της απευθείας ανάθεσης.
Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο στις 152 εκθέσεις εξωτερικών συνεργατών για την επάρκεια των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου δεν διατυπώθηκε ούτε μία αρνητική γνώμη, ούτε οι δημοσιονομικοί υπεύθυνοι πέραν του ότι δεν έχουν συγκροτηθεί επιτροπές ελέγχου παρά την μικρή πρόοδο σε επιμέρους τομείς το ΣΕΕ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανώριμα και ανεπαρκή που απαιτούν άμεση ενίσχυση της εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου και λειτουργίας των μηχανισμών τους.
Από την πλευρά της η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχωρεί σε 7.000 ελέγχους μετά από καταγγελίες σε βάρος επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων με στόχο να αξιοποιηθεί ένα σημαντικό μέρος πληροφοριών προς καταπολέμηση φοροδιαφυγής, απάτης και λαθρεμπορίου. Κυρίως ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί όσον αφορά περιπτώσεις που συνδέονται με πρόσωπα ή συναλλαγές άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πληροφορίες που έχουν σχέση με ξέπλυμα μαύρου χρήματος ή άλλα οικονομικά εγκλήματα αξιολογούμενα θα διαβιβάζονται στις αρμόδιες μονάδες. Υπ’ όψη ότι τα τελευταία χρόνια υπεβλήθησαν πάνω από 40.000 καταγγελίες.
Ενώ νέες διαστάσεις λαμβάνει το σκάνδαλο διαφθοράς στις πολεοδομίες Αττικής. Στις σχετικές δικογραφίες περιλαμβάνονται παρεμβάσεις για αδειοδοτήσεις, νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων και χρηματισμοί. Σύμφωνα με το υλικό που έχει συγκεντρώσει η ΕΛΑΣ συνομιλίες αποκαλύπτουν συμμετοχή πολεοδομικών υπαλλήλων μηχανικών, επιχειρηματιών και μεσαζόντων.
Σ’ αυτές αποτυπώνεται σχεδόν τιμοκατάλογος εξυπηρετήσεων όπως «θέλει αυτός, θέλει το λάδι του με ταρίφα, ναι πεντακο, πέντακο κλπ.»!
Καθώς επίσης σκιαγραφείται όπως αναφέρουν ερευνητές ένα πλέγμα σχέσεων ανάμεσα σε πολεοδομικούς υπαλλήλους, σε γενικούς γραμματείς και στελέχη του ΤΕΕ. Συντίθεται δηλαδή εικόνα κυκλώματος που αξιοποιούσε πολιτικές και διοικητικές διασυνδέσεις για την προώθηση υποθέσεων πολεοδομικού ενδιαφέροντος.
Η Κυβέρνηση προφανώς θα λάβει τα προβλεπόμενα μέτρα για την επιβολή κυρώσεων, προστίμων και ποινικών διώξεων σε βάρος των υπευθύνων χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων και την τεχνητή νοημοσύνη σε ορισμένες περιπτώσεις όταν πρόκειται ακόμη και για την διαδικασία υποβολής και εκδίκασης ενστάσεων.
Παρά ταύτα, και τις ενισχύσεις από την ΑΑΔΕ ως προς τον εντοπισμό παραβάσεων και οφειλών σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας το ¼ των δημοσίων εσόδων τυγχάνει ανεπίδεκτον είσπραξης λόγω πτωχεύσεως ή μη ανεύρεσης των οφειλετών, ενώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου και εκκρεμείς επιστροφές ξεπερνούν τα 4 δις ευρώ.
Εξ άλλου, ο Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Ι. Στουρνάρας δεν παραλείπει να επισημάνει ότι η διεύρυνση της φορολογικής βάσης θα πρέπει να συνδυασθεί με την εισπραξιμότητα των φόρων και κυρίως των έμμεσων η μείωση των οποίων οριζόντια, ωφελεί και τους ευκατάστατους.
Προς τούτο απαιτείται αλλαγή παραγωγικού μοντέλου, καινοτομίες, μεταρρυθμίσεις στο Κράτος Δικαίου και Δικαιοσύνη. Η οικονομία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνον στην κατανάλωση και τον τουρισμό.
Πάντως υπέρ της μείωσης των συντελεστών και απλοποίησης των φορολογικών διαδικασιών είναι και το ανεξάρτητο ερευνητικό ινστιτούτο φορολογικής πολιτικής ΤΑΧ foundation χωρίς αποτέλεσμα.
Έχουμε την άποψη ότι πέραν των ανωτέρω η μεταρρύθμιση που μας υπόσχονται κυβέρνηση και αντιπολίτευση σημαντικότερη είναι η αλλαγή νοοτροπίας που το κράτος να σέβεται τον πολίτη και ο πολίτης το κράτος.
Να σταματήσουν τα υβρεολόγια, χυδαίες εκφράσεις που αποτελούν στην αρχαία Ελλάδα κατάρα των ανθρώπων, και όταν μάλιστα επαναλαμβάνονται μέσα στη Βουλή (Ναό της Δημοκρατίας) και με ακροατήρια μαθητές δημοτικών σχολείων, οι οποίοι ανήλικοι θα αποτελέσουν την αυγή της αυριανής κοινωνίας.
Όχι άλλο τα συνθήματα, να φύγει η σαπίλα να ξεκουμπιστεί η κυβέρνηση των υποκλοπών, καραγκιόζηδες, ηλίθιοι κλπ. περί αποκλειστικών ηθικών πλεονεκτημάτων, ανείπωτες εκφράσεις που επικυρώνουν την αντίληψη ότι το αγριότερο θηρίο είναι ο άνθρωπος (homo homini lucus) με πρωταγωνιστές τους εκπροσώπους του ελληνικού λαού.
Προ παντός να μην τους διαφεύγει ότι το σημαντικότερο εργαλείο να προοδεύσει είναι η αυτοσυνειδησία, στους ρωμαϊκούς δε, θριάμβους, ο νικητής στρατηγός συνήθιζε να έχει πίσω του ένα δούλο, ο οποίος του ψιθύριζε στο αυτί «Μη ξεχνάς ότι είσαι θνητός».
* Ο κ. Ιωάννης Σκουτέρης είναι Δικηγόρος, τέως αντιδήμαρχος Χολαργού