ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΚΟΥΤΕΡΗΣ

Η Δημόσια Διοίκηση επιμένει να ασθενεί

Ο
νόμος για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων υπάρχει, αλλά τις περισσότερες φορές δεν εφαρμόζεται. Η φράση του πρωθυπουργού στη Βουλή έδειξε το μόνιμο κενό. «Θα κατοχυρωθεί θεσμικά και συνταγματικά η αξιολόγηση στο Δημόσιο» είπε και πρόσθεσε «Αξιολόγηση και από τους πολίτες που θα κάνουν χρήση των υπηρεσιών».

Εμπλουτίσθηκε έτσι το «κάδρο» και με την παρουσία τη δική μας. Υπενθυμίζεται ότι στο παρελθόν υπήρχε στις εισόδους των Δημοσίων Υπηρεσιών κυτίον παραπόνων, και σε άλλα σημεία ανάρτηση του «πρώτα ο πολίτης».

Εκτιμάται ότι σε 15-20 χρόνια θα υπάρχουν λιγότερα από 100 επαγγέλματα, θα αρχίσουμε να σκεπτόμαστε σοβαρά τον λόγο ύπαρξής μας. Ειδικά στα θέματα της τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζουν ότι τα προς αξιολόγηση επαγγέλματα απλώς δεν θα υπάρχουν, η οργάνωση υπηρεσιών θα γίνεται με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης τα οποία θα μπορούν να μαθαίνουν και να εξελίσσονται από μόνα τους, προφανώς και θα αυτοαξιολογούνται και αν δεν επαρκούν θα αποσύρονται. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να τονίσω ότι έχει προβλεφθεί νομοθετικά σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης η οποία θα ενημερώνεται για οποιαδήποτε οφειλή και θα εκδίδει βεβαίωση βαθμολόγησης κάθε συναλλασσομένου. Δυστυχώς όμως μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει η επιλογή της Διοίκησης.

Πριν όλα αυτά μήπως πρέπει και εμείς να βελτιώσουμε τις επιδόσεις μας, λαμβανομένου υπ’ όψη ότι υπάρχουν 500.000 δημόσιοι υπάλληλοι χωρίς να περιλαμβάνονται οι συμβασιούχοι, οι οποίοι μαζί με τις οικογένειές τους συνθέτουν τον βασικό ιστό της κοινωνίας.

Είναι δυνατόν να συγκρουσθεί κανείς με αυτό το εκλογικό σώμα; Σύμφωνα με πρόσφατα σχόλια του Παναγιώτη Καρκατσούλη, εμπειρογνώμονα δημόσιας διοίκησης και σύμβουλο του ΑΣΕΠ, είναι σαν να ζητάμε από το πολιτικό σύστημα να ακρωτηριάσει τον εαυτό του.

Η χώρα μας έχει καθυστερήσει τόσο πολύ να φτιάξει ένα σοβαρό και σύγχρονο κράτος, παρά τις επανειλημμένες υποσχέσεις των εκάστοτε κυβερνώντων, για επανίδρυση, εκσυγχρονισμό του κράτους.

Ήδη ο Πρωθυπουργός Κων. Μητσοτάκης, συνεπικουρούμενος και από τον πρ. Υπουργό Οικονομικών και αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης κ. Χατζηδάκη, με μεγαλύτερη έμφαση ομιλούν σχεδόν ταυτόχρονα για τα τρία συστατικά του Κράτους Δικαίου που θα αποτελέσουν στόχο της Διακυβέρνησης, όπως η σεμνότητα, σοβαρότητα και αποτελεσματικότητα. Το τελευταίο αποτελεί και χαρακτηριστικό της Κυβέρνησης του Τραμπ, που θέσπισε Υπουργείο Κυβερνητικής αποτελεσματικότητος, με επικεφαλής τον δισ/χο Έλον Μασκ.

Είναι αλήθεια ότι βασικό όργανο του Κράτους αποτελεί η Δημόσια Διοίκηση που ασκείται από τους πολίτες του. Σε συνδυασμό με την ανεξαρτησία των τριών λειτουργιών που στηρίζεται σε θεμελιώδη Συνταγματική διάταξη, ο δε σεβασμός μεταξύ των πρέπει να θεωρείται αυτονόητος και η κυβέρνηση να εφαρμόζει τις αποφάσεις των Δικαστηρίων προσαρμόζοντας την πολιτική της δράση προς αυτές.

Έχει υποστηριχθεί από κορυφαίο Αυστριακό Διοικητικό Δικαστή σε διεθνές Συνέδριο ότι η μη συμμόρφωση της Διοίκησης στην Δικαιοσύνη αποτελεί πτώχευση του Δικαίου και Δημοκρατίας.

Παρά ταύτα, και παρά τις προσπάθειες αναδιοργανώσεως απ’ όλες τις κυβερνήσεις, η Δημόσια Διοίκηση παραμένει ασθενής διαχρονικά.

Από το 1964 ο Οργανισμός οικονομικής συνεργασίας και ανάπτυξης, διερευνώντας την Ελληνική Δημόσια Διοίκηση την εύρισκε αργή, περίπλοκη και γραφειοκρατική. Ο Γ. Παπανδρέου ονόμασε το έτος αυτό, έτος Δημόσιας Διοίκησης, ενώ ο Κων/νος Καραμανλής διεμήνυε ότι για να ανανεωθεί το κράτος πρέπει η Ελλάδα να αλλάξει μορφή και ο λαός μοίρα.

Ο δε μακαρίτης χιουμορίστας Υπουργός Οικονομικών Αθανάσιος Κανελλόπουλος, συμπλήρωνε, πριν αρχίσει την αγόρευσή του από του βήματος της Βουλής, ότι οι Δημόσιοι Υπάλληλοι αποχωρούν πριν καν προσέλθουν.

Φαινόμενα σήψης και διαφθοράς επαναλαμβάνονται παρά την λειτουργία σωρείας ανεξάρτητων Διοικητικών Αρχών, πράγμα το οποίον συνιστά έμμεση ομολογία αδυναμίας επιλύσεως παθογενειών του Κρατικού σχηματισμού.

Οι Α.Ε. (Τριγωνική σχέση Α.Α. – Κυβέρνησης – Δικαστικής Εξουσίας) έχουν αρμοδιότητες γνωμοδοτικές και κανονιστικές χωρίς να υπόκεινται σε έλεγχο νομιμότητος και σκοπιμότητος, ούτε φυσικά και σε πολιτικό έλεγχο, η δε επιλογή των μελών της γίνεται προφανώς από την πλειοψηφία της εκάστοτε κυβέρνησης.

Είναι γνωστό ότι και εις το παρελθόν το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Δικαστήριο με σχετική έκθεσή του διαπίστωνε ότι το Δημόσιο παραμένει ο μεγάλο αθεράπευτος ασθενής και το κόστος της γραφειοκρατίας ανήρχετο ετησίως υπερέβαινε τα 8 δις ευρώ, ήδη δε, ξεπερνάει τα 10 δις ευρώ.

Από την πλευρά της η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έβαλε στο στόχο της τον έλεγχο των 72.400 φορολογικών υποθέσεων, σχετικά με μεταβιβάσεις ακινήτων, εισοδήματα και ξέπλυμα μαύρου χρήματος, λαμβανομένου υπόψη ότι το ιδιωτικό χρέος ανέρχεται στα 224 δις ευρώ, ενώ το 26% τούτων είναι ανεπίδεκτον είσπραξης.

Για έξι στους δέκα εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα το μηνιαίο εισόδημα δεν αρκεί για να καλύψουν τα έξοδα του μήνα, παρ’ ότι ένα σημαντικό ποσοστό αυτών έχει μειώσει την κατανάλωση βασικών ειδών διατροφής.

Ενώ ο κ. Στουρνάρας, Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος έκανε σαφές ότι περιθώριο να δοθούν στο Δημόσιο και στους συνταξιούχους 13ος, και 14ος μισθός, παρά την ανάπτυξη, δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος.

Ο δε Μ. Σάλλας, πρόεδρος της Lyktos Group μιλώντας σε κύκλο ιδεών, τονίζει ότι η Δημόσια Διοίκηση και απονομή της Δικαιοσύνης που κρατάει την πορεία της χώρας προς τα πίσω, αποτελούν μεγάλα βαρίδια και ότι ο πρωτογενής τομέας αντιπροσωπεύει μόνο το 4% του εθνικού προϊόντος και η μεταποίηση το 10%.

Καθώς επίσης ότι η χώρα μας έδωσε στο Δημόσιο, άλλων χωρών να διοικήσει το αεροδρόμιο, το μεγαλύτερο λιμάνι και τραίνα.

Η παντοδυναμία της Ν.Δ. 41% έχει γίνει καπνός και παρά την ανάπτυξη και το ψηφιακό κράτος η κοινωνία λησμονεί και δυσανασχετεί. Η λέξη «Τέμπη» σημειολογικά έχει υπερβεί το δυστύχημα του 2023 και πλέον συμπυκνώνει όλα τα πιθανά όχι στην εξουσία πολιτικά ψυχολογικά αισθήματα.

Το 1982 το Υπουργείο Συντονισμού καταργήθηκε, ουσιαστικά μετονομάσθηκε σε Υπουργείο Οικονομίας. Ο κ. Χατζηδάκης νέος αντιπρόεδρος, θα συντονίζει τα οικονομικά Υπουργεία Οικονομικών, Ανάπτυξης κλπ. και στοίχημά του, όπως υποστηρίζει ο ίδιος να διασώσει την χώρα από την σισύφεια μοίρα της. Δηλαδή μόλις κάνουμε ένα επώδυνο βήμα μπροστά να γλιστράμε δύο – τρία και δεκατρία πίσω.

Όσον αφορά για το ότι μετά από 15 χρόνια περίπου οι αριθμοί ευημερούν αλλά οι άνθρωποι πάλι δυσφορούν, συμβουλεύει να είμαστε σεμνοί και σοβαροί χωρίς κούνημα του δακτύλου και αποτελεσματικοί (συνταγή αυτολεξεί του κ. Πρωθυπουργού) χωρίς συγκεκριμένες προτάσεις ή αν θέλετε μεταρρυθμίσεις και κατά ποίον τρόπο.

Θα πρέπει να έχει υπ’ όψη του αλλά και η κυβέρνηση εν τέλει ότι η σεμνότητα δεν αλλάζει εύκολα την ξεροκέφαλη πραγματικότητα, ανεξαρτήτως κυβερνήσεων. Οι συναρμοδιότητες ξεσπούν σε καθημερινούς καβγάδες. Ακόμη οι Υπουργοί αν έχουν τις γνώσεις και την πυγμή για να επιβληθούν στην γραφειοκρατία, αυτή δουλεύει ανενόχλητα περιμένοντας πότε θα αντικατασταθούν. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, ακόμη και ένας ικανός συντονιστής μοιάζει  συχνά με λογοτεχνικό ήρωα του υπαρξισμού. Ο Θεός πέθανε. Ο άνθρωπος είναι μόνος. Η κόλαση είναι οι άλλοι.

 

* Ο κ. Ιωάννης Σκουτέρης είναι Δικηγόρος, τέως αντιδήμαρχος Χολαργού