Στην σχετική έκθεση που παρουσιάζει το Κέντρον Φιλελεύθερων Μελετών, αναφέρεται ότι η Πατρίδα μας, αντιμετωπίζει προβλήματα καθημερινότητας όπως η ποιότητα της Δικαιοσύνης, η ισονομία και η προστασία των δικαιωμάτων. Η υποχώρηση οφείλεται στην αδυναμία στον έλεγχο της εξουσίας και στη λειτουργία των θεσμών. Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος της νομοθετικής εξουσίας ειδικότερα εμφανίζεται αποδυναμωμένος από το 2019 με την βαθμολογία του το 2025 να φθάνει το 60% στα 100%. Ενώ της δικαστικής εξουσίας, που πρέπει ν’ αποτελεί το μονοπάτι για τον παράδεισο πάνω στη γη με βαθμό 75 στα 100, στη δε κατηγορία ισονομίας ατομικής ελευθερίας 90 βαθμούς στα 100.
Σ’ ένα κόσμο ο οποίος αλλάζει προς τον αυταρχισμό καμιά χώρα της Βόρειας Αμερικής και Δυτικής Ευρώπης δεν βρίσκεται σε διαδικασία εκδημοκρατισμού. Πρόκειται για ανησυχητική εξέλιξη σε παγκόσμιο επίπεδο, η Δημοκρατία έχει επιστρέψει στο 1978 για τον μέσο πολίτη, το οποίο επίπεδο είναι το χαμηλότερο των τελευταίων 50 ετών. Επί του προκειμένου θα θέλαμε να υπογραμμίσουμε ότι προ τετραημέρου, ο πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας Κώστας Καραμανλής σε εκδήλωση της εφημερίδος «Δημοκρατία», σχεδόν επικύρωσε τα προαναφερθέντα τονίζοντας ότι όλο και διευρυμένη τμήμα της κοινωνίας θεωρεί ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν με πληρότητα, το κοινοβούλιο υποβαθμίζεται, η Δικαιοσύνη επηρεάζεται, τα ΜΜΕ χειραγωγούνται και ο τύπος λιβανίζει. Οι Επιτροπές λειτουργούν προσχηματικά.
Υπ’ όψη ότι κυρίως στην Διοικητική Δικαιοσύνη μία υπόθεση χρειάζεται κατά μέσον όρο 1.580 ημέρες, ενώ στην Ευρώπη μόνον 500 ημέρες. Εκκρεμούν δε σήμερα 13.500 υποθέσεις φορολογικές, παρά τον θεσμό φορολογικής διαιτησίας.
Και εύλογα προβάλλει το ερώτημα υπ’ αυτά τα δεδομένα, πώς ο πολίτης να έχει εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη και όταν μάλιστα δεν υπάρχει συνταγματικό Δικαστήριο, όπως στα Κράτη της Ευρώπης, να ελέγχει τους νόμους, όπως συμβαίνει και με τα π.δ. τα οποία προ της ψηφίσεώς τους διαβιβάζονται στο ΣτΕ για την νομιμότητά της, περιλαμβανομένων και των συνταξιοδοτικών θεμάτων. Μην ξεχνούμε ότι ο νόμος (ΝΟΚ) ακυρώθηκε μετά 13 χρόνια από το ΣτΕ ως αντισυνταγματικός με τις γνωστές δυσμενείς συνέπειες, εκείνων που έλαβαν νόμιμα οικοδομική άδεια. Ενώ η επιστημονική υπηρεσία της Βουλής που επεξεργάζεται τα νομοσχέδια έχει γνωμοδοτικό χαρακτήρα και όχι δεσμευτικό.
Ας ελπίσουμε ότι η κυβέρνηση που εξαγγέλλει την αναθεώρηση του Συντάγματος, χωρίς σοβαρή αντίρρηση από την αντιπολίτευση να προβλεφθεί, μεταξύ άλλων η θέσπιση Συνταγματικού Δικαστηρίου, ο δε διορισμός των προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων από την Κυβέρνηση να βελτιωθεί καθώς και των ανεξάρτητων Διοικητικών Αρχών.
Ας μην ξεχνάμε επ’ ευκαιρία ότι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας δικαιούται να αναπέμψει στη βουλή ψηφισμένα νομοσχέδια, προτείνοντας ή ακυρώνοντας τα προς βελτίωσή τους, όμως κάτι τέτοιο από το 1975 μέχρι σήμερα δεν έχει συμβεί.
Ωστόσο ο Ευάγγελος Βενιζέλος πρώην αντιπρόεδρος Κυβερνήσεων, ομιλεί περί πολιτικού ελλείμματος και διαφθοράς. Τονίζει δε ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία πρέπει να συνυφαίνεται με το Κράτος Δικαίου, σεβόμενη την υποχρέωση λογοδοσίας την διαφάνεια και το κύρος των θεσμών.
Σύμφωνα με σφυγμομέτρηση το 70% των πολιτών δεν εμπιστεύεται την Δικαιοσύνη, το 78% την Βουλή. Στην οποία βουλή, όπως υπογραμμίσαμε και σε προηγούμενο σημείωμά μας, επικρατεί η βωμολοχία (σαν τις ζητιάνες που ελλόχευαν στους βωμούς για ν’ αρπάξουν κάνα κοψίδι να φάνε) σε λέξεις χυδαίες και ανταλλαγή ύβρεων αλλά και χειροδικιών, ενώ στα θεωρεία βρίσκονται μαθητές Δημοτικού Σχολείου.
Και γεννάται προφανώς, εύλογα το ερώτημα, πώς θα ζητήσουμε σεβασμό προς τους δασκάλους – γονείς και προσωπικό των σχολείων όταν τα παιδιά – αυγή της αυριανής κοινωνίας – βλέπουν καυγάδες με ανείπωτες εκφράσεις μέσα στον «Ναό της Δημοκρατίας»;
Σύγχρονη Δημοκρατία φρονούμε ότι δεν νοείται χωρίς λειτουργία των θεσμών και των συναινέσεων.
Ο πολιτισμός είναι ενοποιητικός, η κουλτούρα διαφορετική, οπότε πρέπει τα δοχεία πολιτισμού και κουλτούρας να γίνουν συγκοινωνούντα. Η ελευθερία είναι υπόθεση αυτοπεριορισμού, δεν ξεπερνιούνται οι αδυναμίες μας χωρίς αυστηρότητα στον εαυτό μας καθ’ όσον ο λαϊκισμός είναι αναξιοκρατική δημοκρατία, δηλαδή μορφή μηδενισμού.
Στο απώτερο παρελθόν είχε υποστηριχθεί εύστοχα από τον κ. Σταραντζή ότι η φρόνιμη ελευθερία είναι το πρώτο αγαθό και μέγα, η μεγαλύτερη δε κατάσταση του πολιτισμού η Δικαιοσύνη και όχι η Δημοκρατία. Βέβαια είχε προηγηθεί και ο Κολοκοτρώνης λέγοντας σχεδόν τα ίδια όταν μίλησε σε μαθητές του 8ου Γυμνασίου.
Και να μην αδικήσουμε τον Αβραάμ Λίνκολν πρόεδρο των ΗΠΑ θιασώτη του μέτρου, ο οποίος στη δεύτερη ορκωμοσία του είπε: εχθρότητα και ακρότητα σε κανένα, σεβασμό σε όλους.
* Ο κ. Ιωάννης Σκουτέρης είναι Δικηγόρος, τέως αντιδήμαρχος Χολαργού