«Η κυβέρνηση δεν έχει να επιδείξει κάποιο ιδιαίτερο έργο στα 6 χρόνια της θητεία της στον τομέα της πολιτικής προστασίας και της προστασίας του περιβάλλοντος. Κάθε φορά βλέπουμε τις ίδιες δηλώσεις και υποσχέσεις», σχολίασε εισαγωγικά ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Κώστας Τσουκαλάς. Είπε ότι όμως «υπάρχουν ευθύνες για όσα έχουν συμβεί: Τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης, τα κονδύλια για την πρόληψη, για τα drones, για τα ερευνητικά κέντρα δεν αξιοποιήθηκαν όπως θα έπρεπε». Πρόσθεσε ότι «η νέα εποχή της κλιματικής απειλής απαιτεί γρήγορα αντανακλαστικά» και «πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη». «Έξι χρόνια θητείας της κυβέρνησης Μητσοτάκη το σύστημα παραμένει το ίδιο δαιδαλώδες, δύσκαμπτο και χωρίς ενιαίο σχέδιο. Η κατανομή των πόρων που έχει επιλέξει την κυβέρνηση είναι βαθιά προβληματική, ελάχιστα για την πρόληψη, πολλαπλάσια για την καταστολή», υποστήριξε. Είπε ότι δεν έχουν αξιοποιηθεί οι δυνατότητες που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη, δεν έγιναν οι απαραίτητες επενδύσεις συνεργασίας στην εκπαίδευση, η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, δεν υπάρχει νέος σχεδιασμός κράτους-αυτοδιοίκησης-πανεπιστημίου και ιδιωτικού τομέα, δεν δόθηκε η απαραίτητη προτεραιότητα στην έρευνα. «Η αποκατάσταση καθυστερεί ακόμα υπερβολικά, οι πολίτες περιμένουν μήνες είτε χρόνια.
Ανέφερε ότι παράλληλα «η εξαετία Μητσοτάκη περιγράφεται από μία πλήρη αδυναμία αντιμετώπισης της υδατικής κρίσης και της ξηρασίας. Η λειψυδρία στα νησιά και τις τουριστικές περιοχές γίνεται απειλητική. Αφορά τη ζωή μας την οικονομία την κοινωνική συνοχή».
Ο κ. Τσουκαλάς προανήγγειλε ότι το ΠΑΣΟΚ θα καταθέσει ένα ενιαίο σύγχρονο εθνικό σχέδιο Πολιτικής Προστασίας βασισμένο στην πρόληψη, την έγκυρη αντιμετώπιση, τη δίκαιη αποζημίωση, την ουσιαστική αποκατάσταση αλλά και ένα σχέδιο αντιμετώπισης της υδατικής κρίσης.
«Η κυβέρνηση επιχειρεί να αποδώσει την αποτυχία αποκλειστικά στην κλιματική κρίση και την ατομική αμέλεια», ανέφερε ο Ανδρέας Πουλάς. Αναφέρθηκε σε αναποτελεσματικότητα των μέσων, λέγοντας μεταξύ άλλων ότι έχουν δαπανηθεί πάνω από 600 εκατ. ευρώ από το 2020 μέχρι σήμερα σε μισθώσεις εναέριων μέσων και drones χωρίς επιχειρησιακό σχεδιασμό και πως το 2025 διατίθενται μόλις 9 από τα 24 Canadair, αφού η αναβάθμιση απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Είπε ότι «η πολιτική προστασία έχει μετατραπεί σε μηχανισμό καταστολής και αποζημιώσεων, αντί να προλαμβάνει επεμβαίνει εκ των υστέρων, αντί να προστατεύει μετράει απώλειες, αντί να επενδύει σε ανθεκτικότητα επενδύει σε επικοινωνιακή διαχείριση. Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ελλάδα βιώνει καταστροφές δυσαναλογίες με το μέγεθος της με τεράστιο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Η χώρα δεν καίγεται από τα πρωτοφανή φαινόμενα, καίγεται από την πρωτοφανή αδράνεια, από την έλλειψη σχεδίου». Σχολίασε ότι «η πολιτική προστασία της κυβέρνησης Μητσοτάκη απέτυχε γιατί ποτέ δεν ήταν πραγματική προτεραιότητα».
Για το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ένα υπουργείο «χωρίς ραχοκοκκαλιά», μίλησε και ο Μιχάλης Χάλαρης, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει ακόμη θεσμικός οργανισμός λειτουργίας, οργανόγραμμα, περιγράμματα θέσεων, ενιαίος στρατηγικός σχεδιασμός. Σχολίασε ότι «το 2025 λειτουργούμε με πρότυπο του 2003» καθώς ο «Ξενοκράτης» δεν έχει επικαιροποιηθεί για πάνω από δυο δεκαετίες.
Ο Παναγιώτης Δημόπουλος σημείωσε μεταξύ άλλων ότι το περιβάλλον αντί να παραμείνει και να ενισχύεται ως κοινό αγαθό ανάπτυξης και ευημερίας των πολιτών, γίνεται εργολαβία και επικοινωνία. Σχολίασε ότι στις κρίσεις η κυβέρνηση κάνει διαχείριση και όχι ουσία, ενώ αναφέρθηκε μεταξύ άλλων και στο «πολυδιαφημισμένο επικοινωνιακά πρόγραμμα AntiNERO» που «αποτελεί σε επίπεδο διαχείρισης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης ένα ελκυστικό εργαλείο, όμως, εκτελείται με τρόπο που καταντά να έχει αντιπεριβαλλοντικό χαρακτήρα». Αναφέρθηκε και σε «αποτυχία» στις δεσμεύσεις για την έγκριση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και την έκδοση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων διαχείρισης και προστασίας των περιοχών Natura 2000.
Ακολουθεί η αναλυτική παρουσίαση επί των τομέων που ανέπτυξαν τις θέσεις τους οι ομιλητές:
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
6 χρόνια ΝΔ: Περιβάλλον, Πολιτική Προστασία και Ανθεκτικότητα σε ελεύθερη πτώση
Πολιτική Προστασία
Η Πολιτική Προστασία εγκλωβισμένη στο παρελθόν
Θεσμική αδράνεια και απουσία ενιαίας διοίκησης σε μια εποχή πολυκρίσεων
– Η Πολιτική Προστασία στην Ελλάδα εξακολουθεί να λειτουργεί με βάση απαρχαιωμένα πρότυπα ήτοι, το Γενικό Σχέδιο «Ξενοκράτης» του 2003. Καμιά ουσιαστική επικαιροποίηση εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες.
– Απουσία θεσμοθετημένου συστήματος ενιαίας διοίκησης κρίσεων (ICS). Απουσία εργαλείου αξιολόγησης της επιχειρησιακής ετοιμότητας και της ανθεκτικότητας των ΟΤΑ. Μοντέλο αποκλειστικά “πυροσβεστικό” που αντιδρά αποσπασματικά σε κάθε κρίση, χωρίς συνεκτικό σχεδιασμό (αντί για έναν σύγχρονο μηχανισμό πρόληψης, διαχείρισης και ανθεκτικότητας)
– Η σύσταση του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας το 2021, παρά την ρητορική αναγνώρισης της κλιματικής απειλής, δεν συνοδεύτηκε από θεσμική και επιχειρησιακή μετεξέλιξη του συστήματος Πολιτικής Προστασίας.
– Ένα Υπουργείο χωρίς ραχοκοκαλιά: Πεντέμισι χρόνια μετά τον Ν.4662/2020 και τέσσερα χρόνια από τη δημιουργία του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, δεν υπάρχει ακόμη θεσμικός οργανισμός λειτουργίας. Χωρίς οργανόγραμμα, χωρίς περιγράμματα θέσεων, χωρίς ενιαίο στρατηγικό σχεδιασμό.
– Οι ΟΤΑ, κρίσιμοι κρίκοι στην αλυσίδα ετοιμότητας, παραμένουν υποστελεχωμένοι, χωρίς εκπαίδευση, χωρίς εργαλεία ή καθοδήγηση. Η απουσία συνεκτικής διοίκησης οδηγεί σε αποσυντονισμό, αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και δυσκολία στην ορθολογική κατανομή πόρων και τεχνικής υποστήριξης.
– Ελλείψεις που συντηρούν τη λειτουργία των εμπλεκομένων Φορέων σύμφωνα με το πρότυπο των «μη επικοινωνούντων σιλό» και συντελούν στον αποσπασματικό χαρακτήρα των διαφόρων πρωτοβουλιών, δράσεων και προγραμμάτων.
– Το υφιστάμενο σύστημα δεν έχει ούτε μηχανισμούς παρακολούθησης & ελέγχου ούτε υποστήριξης της ανάπτυξης ικανοτήτων των Φορέων.
– Ανυπαρξία risk-informed χωρικού σχεδιασμού σε εθνικό επίπεδο: Ο Ν.4759/2020 δεν ενσωματώνει υποχρεωτικά τη συνεκτίμηση φυσικών κινδύνων (πλημμύρες, σεισμοί, πυρκαγιές) στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια. Έτσι, η δόμηση συνεχίζει να επεκτείνεται σε ευάλωτες ζώνες, παράγοντας νέες εστίες κινδύνου και αυξάνοντας τα μελλοντικά κόστη αποκατάστασης.
– Απόκλιση από τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές: Η Ελλάδα παραμένει εκτός του ευρωπαϊκού πλαισίου risk-informed spatial planning, που προωθεί η ΕΕ μέσω του Κέντρου Γνώσης για τη Διαχείριση Καταστροφικών Κινδύνων (DRMKC). Η μη υιοθέτηση αυτών των κατευθύνσεων θέτει σε άμεσο κίνδυνο την απώλεια πολύτιμων πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και το ΕΣΠΑ.
– Απουσία θεσμικής συμμετοχής της Πολιτικής Προστασίας στον πολεοδομικό σχεδιασμό: Οι Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εγκρίνονται χωρίς γνωμοδότηση Πολιτικής Προστασίας. Δεν υπάρχει μηχανισμός που να δεσμεύει τα Τοπικά Σχέδια Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή.
– Καταστροφικές πλημμύρες: Μετά τις φωτιές, ακολουθούν πλημμύρες. Το 2023 στη Θεσσαλία η κακοκαιρία Daniel άφησε πίσω της νεκρούς, καταστροφή του Θεσσαλικού κάμπου και ανυπολόγιστες ζημιές σε καλλιέργειες και υποδομές. Οι υποσχέσεις για άμεσες αποζημιώσεις και έργα θωράκισης έμειναν κενό γράμμα. Το 2025 επαναλήφθηκαν πλημμύρες σε Πρέβεζα, Άρτα και Αιτωλοακαρνανία.
– Αναποτελεσματικά μέσα: Έχουν δαπανηθεί πάνω από 600 εκατ. ευρώ από το 2020 μέχρι σήμερα σε μισθώσεις εναέριων μέσων και drones χωρίς επιχειρησιακό σχεδιασμό. Το 2025 διατίθενται μόλις 9 από τα 24 Canadair, αφού η αναβάθμιση απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η ΕΜΟΔΕ διαφημίστηκε, αλλά παραμένει χωρίς επαρκή προσωπικό και επιχειρησιακή αξιοποίηση.
– ΟΑΣΠ – Ο οργανισμός-φάντασμα: Την ώρα που οι σεισμοί κοστίζουν ετησίως πάνω από 700 εκατ. ευρώ σε αποκαταστάσεις ζημιών, η κυβέρνηση αδιαφορεί για τον οργανισμό που μπορεί να μειώσει δραστικά αυτό το κόστος με προληπτικές δράσεις.
– Η κοροϊδία του Ταμείου Ανάκαμψης: Τα εκατοντάδες εκατομμύρια που είχαν προβλεφθεί για την Πολιτική Προστασία ξοδεύτηκαν χωρίς στρατηγική, σε αγορές για τα «μάτια του κόσμου», χωρίς αξιολόγηση της καταλληλότητας τους για το ανάγλυφο της χώρας, χωρίς τη δημιουργία ενιαίας βάσης δεδομένων, χωρίς ουσιαστική εκπαίδευση προσωπικού και εθελοντών.
– ΠΕΚΕΠ: Η απένταξη των 13 Περιφερειακών Κέντρων Επιχειρήσεων (ΠΕΚΕΠ) από το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» στέρησε από τη χώρα κρίσιμους κόμβους συντονισμού. Η διαλειτουργικότητα υπηρεσιών παραμένει ζητούμενο. Αποτέλεσμα είναι κάθε κρίση να μετατρέπεται σε χάος.
– Κομματικοποίηση: Αντί για σοβαρό σχεδιασμό, τα νέα οχήματα και μέσα παρουσιάζονται στα ΜΜΕ ως «έργο βουλευτών κατόπιν ενεργειών τους», δείχνοντας το πελατειακό κράτος που συνεχίζει να θριαμβεύει ακόμη και σε ζητήματα ζωής και θανάτου.
– Πυροσβεστικό Σώμα χωρίς στήριξη: Επτά χρόνια χωρίς ουσιαστική μεταρρύθμιση. Ο κανονισμός λειτουργίας παραμένει παρωχημένος (Π.Δ. 210/1992), η Σχολή Αρχιπυροσβεστών κλειστή από το 2008, η εκπαίδευση αποσπασματική και οι ανισότητες στο προσωπικό έντονες. Καμία θεσμική αποποινικοποίηση επιχειρησιακών αποφάσεων, έλλειψη ψυχολογικής και υγειονομικής υποστήριξης, στασιμότητα στην αξιολόγηση και επιμόρφωση.
– Εθελοντές στο περιθώριο: Παρά τον κρίσιμο ρόλο τους, η κυβέρνηση δεν εξασφάλισε ούτε εκπαίδευση ούτε εξοπλισμό ούτε οικονομική στήριξη. Οι ομάδες καλύπτουν μόνες τους καύσιμα, στολές και ασφάλιση, ενώ η χρηματοδότηση του «ΑΙΓΙΣ» έμεινε στα χαρτιά. Χωρίς ένταξη σε ενιαίο επιχειρησιακό δόγμα, οι εθελοντές παραμένουν ανεκμετάλλευτος πολλαπλασιαστής ισχύος.
(Φύση – Πυρκαγιές – Πλημμύρες – ΑΠΕ)
Γιατί το Περιβάλλον και η Ανθεκτικότητα έγιναν εργολαβία και επικοινωνία, αντί κοινό αγαθό προστασίας, ανάπτυξης και ευημερίας;
– Πολιτική της επικοινωνίας και όχι της ουσίας: Η Κυβέρνηση επιλέγει την πολιτική της επικοινωνιακής διαχείρισης, όταν διαπιστώνει στην πράξη, προβλήματα με την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών (πυρκαγιές και πλημμύρες). Έναντι της οργάνωσης και ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας του κρατικού μηχανισμού για τις φυσικές καταστροφές.
– Καμένες εκτάσεις: την περίοδο 2019-2025 (σύμφωνα με τον EFFIS), κάηκαν πάνω από 4,3 εκατομμύρια στρέμματα. Αποκορύφωμα το 2023 που κάηκαν 1,8 εκατ. στρέμματα, το μεγαλύτερο μέγεθος καμένων εκτάσεων στην Ε.Ε. εκείνη τη χρονιά. Το 2021, η Εύβοια θρήνησε πάνω από 500.000 στρέμματα δάσους. Το 2025, ήδη μετράμε εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα σε Κρήτη Αχαΐα, Χίο, Ζάκυνθο, Ηλεία και Αττική.
– Απουσία πραγματικών πολιτικών και στρατηγικών διαχείρισης των οικοσυστημάτων και πρόληψης των φυσικών καταστροφών: Οι φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές, πλημμύρες, λειψυδρία, ερημοποίηση) εντείνονται τα τελευταία έτη, τόσο από την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, όσο και από την ανθρώπινη δραστηριότητα που δεν προσαρμόστηκε στις νέες συνθήκες.
– Αποτυχία πρόληψης: Καμία ουσιαστική επένδυση δεν έγινε στην πρόληψη. Το μείγμα δαπανών παρέμεινε στρεβλό (80% καταστολή – 20% πρόληψη), όταν οι διεθνείς βέλτιστες πρακτικές δείχνουν τουλάχιστον 60%-40%. Δεν υπήρξε ενιαίο σχέδιο καθαρισμών, χαρτογράφηση κινδύνων, ούτε σχέδια οχύρωσης οικισμών στις ζώνες μίξης δάσους-οικισμού (WUI).
– Το σκάνδαλο AntiNERO: Το πολυδιαφημισμένο επικοινωνιακά πρόγραμμα AntiNERO, αποτελεί σε επίπεδο διαχείρισης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης ένα ελκυστικό εργαλείο, που όμως, εκτελείται με τρόπο που καταντά να έχει αντιπεριβαλλοντικό χαρακτήρα.
– Ανεπιτυχής χωροταξικός σχεδιασμός για τις ΑΠΕ: Η Κυβέρνηση δεν προχώρησε στην επικαιροποίηση και έγκριση του νέου χωροταξικού σχεδιασμού για τις ΑΠΕ, ούτε του συστήματος αιτήσεων για χωροθέτηση νέων έργων.
– Αποτυχία στις δεσμεύσεις για την έγκριση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και την έκδοση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων διαχείρισης και προστασίας των περιοχών Natura 2000: Η Κυβέρνηση σκοπίμως καθυστερεί την παραλαβή και έγκριση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) και την έκδοση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων (ΠΔ), που καλύπτουν το 28% της χερσαίας και το 20% της θαλάσσιας έκτασης της χώρας.
– Καθυστέρηση στους χάρτες πλημμυρικού κινδύνου: Η χώρα οδηγήθηκε το 2023 στο ΔΕΕ για μη συμμόρφωση με την Οδηγία 2007/60/ΕΚ. Δεν υπάρχουν θεσμοθετημένοι multi-hazard χάρτες (πλημμύρες, σεισμοί, πυρκαγιές, κατολισθήσεις), ούτε εθνική βάση δεδομένων κινδύνου. Αυτό στερεί από το κράτος, την αυτοδιοίκηση και τους πολίτες κρίσιμα εργαλεία πρόληψης και επιβαρύνει οικονομικά την Ελλάδα με πρόστιμα και απώλεια χρηματοδοτήσεων.
(Νερά, Λειψυδρία, Ξηρασία)
Η κυβερνητική πολιτική των τελευταίων ετών απέτυχε να διαμορφώσει ένα συνεκτικό, δίκαιο και βιώσιμο πλαίσιο διαχείρισης του νερού ως στρατηγικού φυσικού πόρου.
– Απουσία προληπτικής διαχείρισης και ετοιμότητας στην αντιμετώπιση υδατικής κρίσης: Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας περιορίστηκε σε αποσπασματικές λύσεις (π.χ. αφαλατώσεις «της τελευταίας στιγμής», απευθείας αναθέσεις), με ανυπαρξία σχεδίου διαχείρισης σε περιοχές με διαπιστωμένη ξηρασία και υδατική πίεση.
– Θεσμικές παρεμβάσεις προς την κατεύθυνση της ιδιωτικοποίησης: Η μορφή Α.Ε. στους Περιφερειακούς Οργανισμούς Διαχείρισης Υδάτων (ΟΔΥ), με πρώτο παράδειγμα τον ΟΔΥΘ στη Θεσσαλία, οδηγεί σε αποκλειστική διαχείριση κρίσιμων υποδομών και μεταφορά αρμοδιοτήτων από υφιστάμενους φορείς (ΓΟΕΒ, ΤΟΕΒ), χωρίς διαφάνεια, κοινωνικό έλεγχο ή θεσμική εγγύηση για το δημόσιο συμφέρον.
– Προβληματική Τιμολογιακή Πολιτική – Άνοιγμα του δρόμου σε αυξήσεις: Η ΚΥΑ 5438/2024, αν και προβλέπει κλιμακωτή και εποχιακή τιμολόγηση με κοινωνικά τιμολόγια, περιλαμβάνει πρόβλεψη για έκτακτη αναθεώρηση τιμολογίων, με αποτέλεσμα την πιθανότητα αυξήσεων, χωρίς επαρκή έλεγχο από την ΡΑΑΕΥ. Η κλιμακωτή χρέωση συνεχίζει να γίνεται ανά κατοικία και όχι ανά κάτοικο, δημιουργώντας ανισότητες.
– Ρυθμιστικό Πλαίσιο με ανεπαρκή εποπτεία: Η ΡΑΑΕΥ αναλαμβάνει ρόλο εποπτείας σε κρίσιμους τομείς (ύδατα, ενέργεια και απόβλητα ταυτόχρονα), χωρίς εξασφαλισμένους πόρους ή επαρκές προσωπικό. Αυτό εγείρει ερωτήματα για τη δυνατότητά της να διασφαλίσει τη δημόσια ωφέλεια. Συνεχίζουν και υπάρχουν επικαλύψεις αρμοδιοτήτων διαφόρων φορέων (π.χ. ΡΑΕΕΥ, Διευθύνεις Υδάτων κ.α.)
– Διασυνοριακή διαχείριση των υδατικών πόρων ποταμών της Βόρειας Ελλάδας: Οι διασυνοριακές συμφωνίες με την Βουλγαρία (Νέστος, Έβρος, Δεσπάτης κα), αφενός χρειάζονται ανανέωση, δεδομένου ότι λήγουν (ή έχουν λήξει), αφετέρου πρέπει να συνοδεύονται από συγκεκριμένες τεχνικές λύσεις και εργαλεία για τη «λειτουργία» και την αποτελεσματικότητα τους. Χαρακτηριστικό είναι το υδατικό πρόβλημα στον Βόρειο και Νότιο Έβρο, με τα νερά του Άρδα και του Έβρου.
– Κρίσιμη η κατάσταση στην Αττική: Τα αποθέματα ταμιευτήρων βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας (550 εκατ. κ.μ., έναντι 790 εκατ. κ.μ. πέρυσι). Η καθυστέρηση στην επιλογή βιώσιμης λύσης δημιουργεί συνθήκες «τεχνητής πίεσης» που ενδέχεται να αξιοποιηθούν για να νομιμοποιήσουν υψηλού κόστους ή μη βέλτιστες λύσεις (π.χ. μεταφορά με δεξαμενόπλοια από Αχελώο – 0,80Euro/κ.μ.).
– Λειψυδρία σε νησιά και τουριστικές περιοχές: Καμία θεσμική θωράκιση για τις περιοχές υψηλού κινδύνου. Οι απώλειες νερού φτάνουν 47-52% (διπλάσιες του ευρωπαϊκού μέσου όρου), ενώ τα έργα περιορίζονται σε αποσπασματικές αφαλατώσεις και υδροφόρες. Ο μόνιμος πληθυσμός σε νησιά πολλαπλασιάζεται το καλοκαίρι, χωρίς μηχανισμούς πρόληψης ή παρακολούθησης. Η κυβέρνηση εξήγγειλε το 2025 χρηματοδότηση 18 εκατ. ευρώ για 16 νησιά, χωρίς όμως εθνικό πλαίσιο στρατηγικής ή αξιολόγησης.
(Απορρίμματα, Κυκλική Οικονομία)
Επιχείρηση εξωραϊσμού από τη ΝΔ των δικών της ευθυνών για τα επτά χρόνια (2019 – 2025) διακυβέρνησης (επίκληση της πολύ κακής κατάστασης που παρέλαβε από τον ΣΥΡΙΖΑ).
– Η ανακύκλωση παραμένει πολύ χαμηλά (17% σύμφωνα με τη EUROSTAT, ποσοστό πολύ χαμηλότερο του μέσου όρου των κρατών μελών που είναι 49% και πολύ μακριά από τον στόχο 55% που ισχύει για τα κράτη μέλη για το 2025).
– Η ταφή ανέρχεται στο 81%, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει περιοριστεί στο 23%.
– Ο Εθνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), παραμένει χωρίς στελέχωση και αδυνατεί να διαδραματίσει τον ρόλο του. Σήμερα δεν λειτουργεί ούτε καν το Διοικητικό του Συμβούλιο.
– Έχει καθυστερήσει δραματικά η έναρξη των προγραμμάτων εγγυοδοσίας για τα απόβλητα συσκευασίας από πλαστικό ΡΕΤ και αλουμίνιο.
– Έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος για την αξιοποίηση των πόρων ΕΣΠΑ 2021 – 2027 για τα απόβλητα (900.000.000 Euro). Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να χαθεί σημαντικό μέρος τους, ήδη από τον Μάρτιο 2025 υπάρχει μείωση τους κατά Euro 95 εκ. (προαπαιτούμενο για την αποδέσμευση της χρηματοδότησης η ολοκλήρωση και έγκριση των Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠεΣΔΑ), που εκκρεμεί).
– Υπάρχει πολύ μεγάλη καθυστέρηση στην προετοιμασία των έργων στην Αττική, όπου παράγονται τα μισά περίπου αστικά στερεά απόβλητα της χώρας. Ενδεικτικά για τον Κεντρικό Τομέα δεν έχει ακόμα καν χωροθετηθεί Μονάδα Επεξεργασίας.
– Με τη μεγάλη αποτυχία στην Αττική θα καταστεί παντελώς ανέφικτη η επίτευξη των εθνικών στόχων ανακύκλωσης.
– Άσκοπη σύγκρουση της κυβέρνησης με πολλούς Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) έχοντας νομοθετήσει και δρομολογήσει συνενώσεις τους, χωρίς επαρκή αξιολόγηση όλων τα δεδομένων και ουσιαστική διαβούλευση.
– Προώθηση της καύσης σύμμεικτων απορριμμάτων, κατά παράβαση της ιεράρχησης της διαχείρισης αποβλήτων και σε βάρος της ανακύκλωσης. Ανακοινώθηκε σχεδιασμός για 6 μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης: χαρακτηριστικά η αδιαφάνεια και η μηδενική διαβούλευση με τους ΦοΔΣΑ.
– Καμία ενημέρωση για την αξιοποίηση των πόρων που έχουν συγκεντρωθεί από τη μέχρι σήμερα εφαρμογή του τέλους ταφής.
– Καταγραφή ενός επαναλαμβανόμενου μοτίβου παράδοσης στις φλόγες δεκάδων εγκαταστάσεων διαχείρισης υλικών προς ανακύκλωση.