Παράλληλα, ο καθαρισμός των οικοπέδων αλλά και η δήλωσή τους παρατείνεται έως τις 15 Ιουνίου. Ειδικότερα, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι ιδιοκτήτες ή υπόχρεοι καλούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό των οικοπέδων από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου, με υποχρέωση συντήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ενώ η δήλωση υποβάλλεται έως τις 15 Ιουνίου. Το χρονοδιάγραμμα αυτό, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, δίνει επαρκές περιθώριο συμμόρφωσης και επιτρέπει καλύτερο επιχειρησιακό προγραμματισμό των ελεγκτικών μηχανισμών.
Σημαντικότερη μεταβολή, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, είναι «η καθετοποίηση της διαδικασίας» και η ξεκάθαρη κατανομή ρόλων. Αυτό, όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, σημαίνει ότι με την προωθούμενη ρύθμιση οι δήμοι θα ενημερώνουν τους ιδιοκτήτες των οικοπεδικών ή ακάλυπτων χώρων, θα διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους επί των δηλώσεων και, όπου διαπιστώνεται παράβαση, θα μπορούν να προχωρήσουν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό.
Η Πυροσβεστική Υπηρεσία με τη σειρά της θα παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών, θα διενεργεί ελέγχους και θα επιβάλλει πρόστιμα και τις προβλεπόμενες κυρώσεις τόσο για τη μη υποβολή δήλωσης όσο και για τη μη τήρηση των μέτρων καθαρισμού, ενημερώνοντας παράλληλα τον οικείο δήμο για την άμεση αποκατάσταση.
Στο πεδίο των κυρώσεων, το νέο πλαίσιο εισάγει αναλογική κλιμάκωση, διαχωρίζοντας την τυπική παράβαση (μη υποβολή δήλωσης) από την ουσιαστική (μη καθαρισμό). Για παράδειγμα σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης οι κυρώσεις θα είναι ηπιότερες αν ο ιδιοκτήτης έχει προχωρήσει σε καθαρισμό ενώ βαρύτερες αν δεν έχει γίνει. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου στόχος είναι ο ορθολογισμός των προστίμων. Για το λόγο αυτό εισάγεται κατώτατο και ανώτατο όριο σε αυτά.
Ειδικότερα, για τον μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο ανά τετραγωνικό μέτρο, ύψους ενός ευρώ, με κατώτατο όριο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ ενώ σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης αλλά διενέργειας καθαρισμού το πρόστιμο ανέρχεται στα 100 ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα μείωσης του προστίμου σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης διορθώσει άμεσα την παράβασή του.
Επιπλέον το νέο πλαίσιο προβλέπει μηχανισμούς άμεσης παρέμβασης για την πρόληψη κινδύνου πυρκαγιάς, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις.
Όπως διευκρινίζεται από αρμόδιες πηγές, η διαδικασία προβλέπει καταρχάς προσπάθεια επικοινωνίας και εξασφάλισης της συναίνεσης του ιδιοκτήτη. Εφόσον αυτό δεν καταστεί εφικτό και κριθεί ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος πυρκαγιάς, ιδίως σε ζώνες αυξημένου κινδύνου, η Πυροσβεστική Υπηρεσία διαπιστώνει εγγράφως την επικινδυνότητα και ο δήμος προχωρά αυτεπάγγελτα στον καθαρισμό. Παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα επείγουσας παρέμβασης σε περιπτώσεις άμεσου και υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς υπό την προϋπόθεση αυτό να έχει διαπιστωθεί εγγράφως από την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Επιπλέον θα λαμβάνονται υπόψιν οι οικολογικές και κλιματικές ιδιαιτερότητες σε κάθε περιοχή. Ειδικότερα, σε περίπτωση που λόγω κλιματικών συνθηκών, προβλέπεται η δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών μέσω σχετικής υπουργικής απόφασης και κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας επιτροπής.
Παράλληλα προβλέπεται ειδική μέριμνα για αδυναμία χρήσης ψηφιακών υπηρεσιών με σκοπό την πρόληψη ψηφιακού αποκλεισμού. Συγκεκριμένα θα υπάρχει ειδική διαδικασία για περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής δήλωσης, όπου θα μπορεί να υποβληθεί με φυσικό τρόπο και να αποσταλεί με κάθε πρόσφορο μέσο στην αρμόδια υπηρεσία, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο ότι η πρόληψη δεν δημιουργεί αποκλεισμούς κι ότι όλοι οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες.
Όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης ελήφθησαν ιδιαιτέρως υπόψη και οι παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ και της ΠΟΜΙΔΑ, οι οποίες εστίασαν, αφενός, στην ανάγκη σαφήνειας ως προς το πεδίο εφαρμογής και τις κατηγορίες των υπόχρεων -στις οποίες εντάσσονται ρητά και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου- και, αφετέρου, στην αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων για ιδιοκτήτες που έχουν ήδη προβεί σε καθαρισμό ή αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσχέρειες συμμόρφωσης.
Συνολικά, κατά τις ίδιες πηγές, η νέα ρύθμιση μεταβαίνει από ένα καθεστώς ασάφειας και άνισης εφαρμογής σε ένα πλαίσιο τυποποιημένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και επιχειρησιακά ενεργό με σκοπό οι καθαρισμοί οικοπέδων να πάψουν να αποτελούν ζήτημα αποσπασματικής πρακτικής και να μετατραπούν σε υποχρέωση πρόληψης σε εθνικό επίπεδο.
ΠΟΜΙΔΑ: Ορθολογικές και εφαρμόσιμες οι νέες ρυθμίσεις καθαρισμού οικοπέδων
Αναλυτική ανακοίνωση για το κατατεθέν στην Βουλή για ψήφιση σχέδιο νόμου «Ενεργή Μάχη» από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, εξέδωσε την Τετάρτη η ΠΟΜΙΔΑ.
Ειδικότερα στην ανακοίνωση αναφέρονται τα ακόλουθα:
Με το κατατεθέν στη Βουλή για ψήφιση σχέδιο νόμου «Ενεργή Μάχη» από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ουσιωδώς βελτιωμένο στα άρθρα 43 και 41 κατόπιν της δημόσιας διαβούλευσης στην οποία συμμετείχε και η ΠΟΜΙΔΑ, διαμορφώνεται ένα νέο σύνολο ορθολογικών και εφαρμόσιμων ρυθμίσεων για τον ετήσιο καθαρισμό των οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων και για τη δήλωση του καθαρισμού τους από τους υπόχρεους ιδιοκτήτες και χρήστες τους.
Ειδικότερα, το κατατεθέν νομοσχέδιο διαφοροποιείται θετικά στα εξής βασικά σημεία σε σχέση με αυτό της δημόσιας διαβούλευσης, με βάση τις εξής δύο προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ:
- Περαιτέρω επιμήκυνση της προθεσμίας καθαρισμού και ταύτισή της με την προθεσμία της δήλωσης του καθαρισμού, στις 15 Ιουνίου εκάστους έτους.
- Θέσπιση και ανώτατου ορίου προστίμου 2.000 ευρώ (10πλάσιου του ελαχίστου των 200 ευρώ) για τη μη εκπλήρωση της υποχρέωσης του καθαρισμού.
Κατόπιν αυτών και με τις αλλαγές που είχαν ήδη ενσωματωθεί στο νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, στο οποίο είχαν ήδη συμπεριληφθεί αρκετές από τις προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ, οι βασικές, θετικές κυρίως, αλλαγές που επέρχονται σε σχέση με το ισχύον καθεστώς και με την επιφύλαξη της ψήφισής τους, συνοψίζονται ως εξής:
- Επιμήκυνση και ταύτιση της προθεσμίας καθαρισμού και της δήλωσής του
Τι ισχύει: 1 Απριλίου – 30 Απριλίου με δυνατότητα παράτασης (30 ημέρες)
Τι θα ισχύει: 1 Απριλίου – 15 Ιουνίου με δυνατότητα παράτασης (76 ημέρες)
- Θέσπιση ανωτάτου ορίου προστίμου μη εκπλήρωσης υποχρέωσης καθαρισμού
Τι ισχύει: 0,50 ευρώ/τ.μ. με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και χωρίς ανώτατο όριο
Τι θα ισχύει: 1,00 ευρώ/τ.μ. με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ
Υπενθυμίζεται ότι σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης, εκτός από το διπλασιασμένο βασικό πρόστιμο ανά τ.μ., επιβαρύνεται και με τη δαπάνη του αυτεπάγγελτου καθαρισμού του οικοπέδου από τον οικείο δήμο.
- Εκλογίκευση του προστίμου μη υποβολής δήλωσης καθαρισμού
Τι ισχύει: 1.000 ευρώ σε κάθε περίπτωση
Τι θα ισχύει: 500 ευρώ αν δεν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός και 100 ευρώ αν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός
- Εκλογίκευση των ποινικών συνεπειών υποβολής ψευδούς δήλωσης καθαρισμού
Τι ισχύει: Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δυο (2) ετών και Χρηματική ποινή από 12.600 ευρώ έως 54.000 ευρώ.
Τι θα ισχύει: Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών και Χρηματική ποινή 5.000 ευρώ.
- Δυνατότητα υποβολής δήλωσης καθαρισμού στην Πυροσβεστική Υπηρεσία
Για τους υπόχρεους που αδυνατούν να υποβάλλουν τη δήλωση καθαρισμού ηλεκτρονικά προβλέπεται εναλλακτικά η υποβολή της δήλωσης στην οικεία Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Οι παραπάνω σημαντικές βελτιώσεις ήταν αποτέλεσμα της διάθεσης της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και ειδικότερα του Υπουργού κ. Γιάννη Κεφαλογιάννη για έμπρακτη συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους φορείς, όπως η ΠΟΜΙΔΑ που εκφράζει τις απόψεις των υπόχρεων ιδιοκτητών της χώρας.
Εντούτοις, παραμένουν προς επίλυση τα εξής σημαντικά ζητήματα:
- Η αποκομιδή των υπολειμμάτων του καθαρισμού, η οποία ενώ μπορεί να ρυθμίζεται με την ΚΥΑ της παρ. 9 του του αρ. 43 του νομοσχεδίου, εντούτοις συνεχίζει να μη συγκαταλέγεται ρητά στις αρμοδιότητες των δήμων στο άρθρο 44 του νομοσχεδίου.
- Η απλοποίηση και ο εξορθολογισμός τoυ περιεχομένου της έννοιας του καθαρισμού, όπως αυτός εξειδικεύεται στο άρθρο 2 της Πυροσβεστικής Διάταξης 20/2024.
Ενόψει της ερχόμενης αντιπυρικής περιόδου (1 Μαΐου – 31 Οκτωβρίου) η ΠΟΜΙΔΑ προσκαλεί και πάλι, όλους τους υπόχρεους, ιδιοκτήτες και χρήστες των κάθε είδους οικοπέδων και ακαλύπτων χώρων, να συμμορφωθούν εγκαίρως με την αυτονόητη αυτή προληπτική υποχρέωσή τους, για την προστασία της ζωής και της περιουσίας τους και του κοινωνικού συνόλου εν γένει, από τον κίνδυνο πρόκλησης και εξάπλωσης πυρκαγιάς.