Το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Αρκτούρου:
«Σε πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση επιστήμονες στην Πολωνία ανακάλυψαν ότι σε περιοχές με αφθονία φυσικής τροφής, οι λύκοι (Canis lupus) σπάνια επιτίθενται στο κτηνοτροφικό κεφάλαιο.
Με την κατάρριψη, λοιπόν, ενός ακόμα μύθου για τον ‘κακό’ λύκο, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ θεωρεί χρήσιμο να τοποθετηθεί σχετικά με την πρόσφατη απόφαση του αρμόδιου Εισαγγελέα Προστασίας Ζώων – Περιβάλλοντος για την άμεση απομάκρυνση λύκων από το Εθνικό Πάρκο Πάρνηθας και τη μεταφορά τους στη Βόρεια Ελλάδα για λόγους ‘δημόσιας ασφάλειας και προστασίας του πληθυσμού του κόκκινου ελαφιού (Cervus elaphus)’. Η απόφαση αυτή ελήφθη αγνοώντας τόσο τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα όσο και τη σημαντική εμπειρία και τεχνογνωσία που διαθέτουν αρμόδιοι φορείς και ΜΚΟ στην Ελλάδα.
Επειδή, όμως, οι μύθοι είναι καλοί για ιστορίες της… καληνύχτας, αλλά όχι για να δικαιολογούν τόσο σημαντικές αποφάσεις, πάμε να δούμε τι πραγματικά ισχύει.
ΜΥΘΟΣ 1ος: Οι λύκοι στην Πάρνηθα είναι απειλή για τη δημόσια ασφάλεια.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ: Δεν έχει καταγραφεί ποτέ επίθεση λύκου σε άνθρωπο στην περιοχή, ούτε στην Ελλάδα.
ΜΥΘΟΣ 2ος: Ζημιές από λύκους στην ανθρώπινη περιουσία.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ: Δεν έχουν καταγραφεί στην περιοχή ζημιές στην ανθρώπινη περιουσία σε τέτοιο βαθμό που να υποδεικνύουν ότι η κατάσταση διαφέρει από άλλες περιοχές παρουσίας του λύκου στην Ελλάδα.
ΜΥΘΟΣ 3ος: Ο λύκος απειλεί τον πληθυσμό του κόκκινου ελαφιού στην Πάρνηθα.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ: Ο λύκος δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που επηρεάζει την κατάσταση διατήρησης του κόκκινου ελαφιού στην Πάρνηθα. Και ενώ ο λύκος μπορεί να επηρεάσει, μέσω της θήρευσης, την πληθυσμιακή κατάσταση του ελαφιού, ταυτόχρονα διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην ισορροπία κάθε οικοσυστήματος. Η απομάκρυνση του λύκου από την Πάρνηθα θα έχει αρνητικές συνέπειες στην υγεία του τοπικού οικοσυστήματος.
ΜΥΘΟΣ 4ος: Η απομάκρυνση λύκων από την Πάρνηθα θα αφαιρέσει την απειλή για τα ελάφια στην Πάρνηθα.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ: Η επαναποίκηση της Πάρνηθας από τον λύκο ήταν αποτέλεσμα μιας φυσικής διεργασίας. Η τεχνητή του απομάκρυνση θα ανοίξει απλά τον δρόμο σε άλλους λύκους να κάνουν ακριβώς το ίδιο!
ΜΥΘΟΣ 5ος: Οι λύκοι θα συλληφθούν για να μεταφερθούν σε άλλες περιοχές.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ: Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ διαθέτει τη διαχειριστική επάρκεια και εμπειρία για τη σύλληψη λύκων. Με βάση την εμπειρία αυτή θεωρούμε ότι η σύλληψη όλων (;) των λύκων στην Πάρνηθα είναι πρακτικά ανέφικτη. Εκτός της δυσκολίας, όμως, είναι μια επιχείρηση με μεγάλο βαθμό τεχνικής δυσκολίας, η οποία ενέχει και κινδύνους για την ασφάλεια των ζώων.
Δυστυχώς σε όλη τη διαδικασία αυτή, αλλά και στη συνάντηση εργασίας και τη διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την υλοποίηση της απόφασης αυτής του εισαγγελέα, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ δεν κλήθηκε ποτέ, παρόλο που: 1) είναι ο μοναδικός φορέας που ασχολείται για περισσότερο από 25 έτη με τη μελέτη, διαχείριση και κτηνιατρική παρακολούθηση του λύκου, 2) η επιστημονική ομάδα του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ είναι από τις λίγες που έχει δημοσιεύσεις για την κατάσταση του λύκου στην Ελλάδα και την Ευρώπη και συμμετέχει στην παρακολούθηση του λύκου στην Ελλάδα και γνωμοδοτεί για περιπτώσεις αλληλεπίδρασης, 3) λειτουργεί το μοναδικό αδειοδοτημένο κέντρο περίθαλψης για λύκο στην Ελλάδα και 4) υλοποιεί δύο διεθνή προγράμματα για την προστασία και διαχείριση του λύκου.
4 γνωστά πράγματα που πιστεύουμε για τους λύκους και δεν έχουν σχέση με την αλήθεια:
Λύκος να επιτίθεται και να σκοτώνει άνθρωπο δεν είναι κάτι σύνηθες. Η αστραπή, αντίθετα, σκοτώνει περισσότερους.
Τι προτείνουμε:
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ καλεί τις αρμόδιες αρχές να επανεξετάσουν την απόφαση του Εισαγγελέα Προστασίας Ζώων – Περιβάλλοντος και να λάβουν τις όποιες αποφάσεις με γνώμονα την επιστημονική γνώση, στο πλαίσιο της ισχύουσας ελληνικής και ενωσιακής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Με την αποδεδειγμένη του μοναδική εμπειρία ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ παραμένει πιστός στις αρχές του για τη διατήρηση της μοναδικής φυσικής κληρονομιάς της χώρας μας και στη διάθεση της ελληνικής πολιτείας για την επίτευξη του στόχου αυτού.
Αντί για την αναζήτηση κοντόφθαλμων και αδιέξοδων λύσεων, που συντηρούν αβάσιμα στερεότυπα και προκαταλήψεις, υπάρχει πληθώρα εναλλακτικών διαχειριστικών μέτρων τα οποία θα μπορούσαν να εφαρμοστούν επιτυχώς με μικρότερο κόστος, αλλά μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια για το είδος:
Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα περιβαλλοντικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών στην Πάρνηθα για την ουσιαστική προστασία του πληθυσμού των κόκκινων ελαφιών και τη συμβίωση με τον λύκο. Μάλιστα, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ έχουν σχεδιάσει το πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ‘Ο ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΣ ΜΟΥ ΗΡΩΑΣ… Ο ΛΥΚΟΣ!’ για τον λύκο στην Πάρνηθα και την Ελλάδα.
Χρήση ελληνικών ποιμενικών σκύλων: Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ για περισσότερα από 20 χρόνια ενισχύει την ελληνική κτηνοτροφία με ελληνικούς ποιμενικούς σκύλους και γνωρίζει πόσο αποτελεσματική είναι η μέθοδος αυτή για την προστασία των κοπαδιών από επιθέσεις. Είναι ένα μέτρο που μπορεί να εφαρμοστεί για την ενδυνάμωση των κτηνοτρόφων, που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή της Πάρνηθας.»
Ας ελπίσουμε ότι θα επικρατήσει η φωνή της λογικής και τα επιστημονικά επιχειρήματα, που κύριο στόχο έχουν την προστασία όλων των ζώων και του περιβάλλοντος.
Γιατί δεν πρέπει να γίνει η απομάκρυνση των λύκων από την Πάρνηθα σύμφωνα με την Καλλιστώ
Στην Πάρνηθα ζουν 200-300 ελάφια και περίπου 50 λύκοι, οι οποίοι επέστρεψαν τα τελευταία χρόνια λόγω των προγραμμάτων προστασίας. Ο λύκος είναι πανευρωπαϊκά προστατευόμενο είδος.
Οι φωτιές το 2007, το 2021 και το 2023 έκαψαν μεγάλο τμήμα της Πάρνηθας, υποβαθμίζοντας το οικοσύστημα. Ο υπερπληθυσμός των φυτοφάγων ελαφιών λειτούργησε ανασχετικά στη φυσική αναγέννηση της περιοχής, σύμφωνα με τους καθηγητές οικολογίας. Ο λύκος λοιπόν, μπορεί να επιφέρει ισορροπία.
Οι μελέτες θα αποφανθούν αν πράγματι συντρέχει λόγος παρεμβάσεων. Η Δασική Υπηρεσία και η επιστημονική κοινότητα πρέπει να αποφασίσουν ποια είναι τα σωστά διαχειριστικά μέτρα για τον πληθυσμό των λύκων στην Πάρνηθα.
Αν παρόλα αυτά μεταφερθεί ο πληθυσμός των λύκων οι επιστήμονες εκτιμούν ότι σε 1-2 χρόνια θα επιστρέψουν καθώς εκεί βρίσκεται ο φυσικός τους βιότοπος.
Η Περιβαλλοντική Οργάνωση Καλλιστώ βρίσκεται συνεχώς σε επαγρύπνηση και καλεί τους αρμόδιους φορείς σε σύσκεψη για το συγκεκριμένο θέμα. Το δελτίο Τύπου που εξέδωσε αναφέρει:
«Σχετικά με δημοσιεύματα περί ‘παγίδευσης και μεταφοράς λύκων από την Πάρνηθα σε ορεινές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας’, η Περιβαλλοντική Οργάνωση ‘Καλλιστώ’ εκφράζει την πεποίθηση ότι πρόκειται είτε για ανακριβή απόδοση είτε για παρερμηνεία του περιεχομένου της σχετικής εισαγγελικής παραγγελίας.
Εάν, όπως υποθέτουμε, ο επιθυμητός στόχος είναι η εξασφάλιση της βιωσιμότητας του ελαφιού και η ισορροπημένη σχέση μεταξύ των πληθυσμών του ελαφιού και του λύκου στην Πάρνηθα, είναι προφανές ότι η μέθοδος αυτή είναι ακατάλληλη: Η μαζική παγίδευση λύκων είναι εξαιρετικά δύσκολη και πολυδάπανη επιχείρηση, ενώ αμφιβάλουμε πως θα γίνουν αποδεκτοί από τις τοπικές κοινωνίες στις περιοχές που θα επιχειρηθεί μετεγκατάστασή τους. Εξάλλου, είναι σίγουρο πως, σύντομα, η Πάρνηθα θα εποικιστεί και πάλι από λύκους, που θα προσελκυσθούν από ελάφια και αγριογούρουνα, τα οποία αποτελούν μέρος της φυσικής λείας τους. Συνεπώς, η υποθετική υλοποίηση μιας τέτοιας εντολής, δεν είναι μόνο ανεφάρμοστη, αλλά και αναποτελεσματική.
Η Περιβαλλοντική Οργάνωση ‘Καλλιστώ’, που συμμετέχει στην υλοποίηση Ευρωπαϊκού Προγράμματος (LIFE Wild Wolf), καθώς και σε άλλα προγράμματα μελέτης και διαχείρισης της αλληλεπίδρασης του λύκου με το ελάφι στην Πάρνηθα ζητά την άμεση διοργάνωση σύσκεψης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και τον ΟΦΥΠΕΚΑ, όπου θα της δοθεί η δυνατότητα να παρουσιάσει προτάσεις ολοκληρωμένης διαχείρισης, που έχουν ήδη κοινοποιηθεί στους αρμόδιους φορείς, βασισμένες στην επιστημονική γνώση και σε καλές πρακτικές, που έχουν εφαρμοστεί διεθνώς.
Σε κάθε περίπτωση, θεωρούμε αυτονόητο ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν από τις αρμόδιες αρχές πρέπει να είναι προϊόν επιστημονικής τεκμηρίωσης και διαβούλευσης με κάθε ενδιαφερόμενο μέρος, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και την επιστημονική κοινότητα.”
Όλοι μας, ελπίζουμε να βρεθεί η σωστή και πιο δίκαιη λύση, με γνώμονα τον σεβασμό στα ζώα και το περιβάλλον.»