Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Αυτοδιοίκηση και τις τοπικές κοινωνίες, καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης -πυρκαγιές, πλημμύρες, ακραία καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές- αποτελούν πλέον καθημερινές προκλήσεις για τους Δήμους, οι οποίοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πρόληψης, της ετοιμότητας και της διαχείρισης κρίσεων.
Λ. Κυρίζογλου: Εκπαίδευση, τεχνολογία και πόροι για μια ανθεκτική Τοπική Αυτοδιοίκηση – Όχι Δήμοι δύο ταχυτήτων στην Πολιτική Προστασία
Ανοίγοντας τις εργασίες, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Λάζαρος Κυρίζογλου, χαρακτήρισε το συνέδριο ως μια συνάντηση που δεν έχει απλώς ενημερωτικό ή επιστημονικό χαρακτήρα, αλλά βαθύτατα θεσμικό, γιατί το θέμα αφορά τον ίδιο τον πυρήνα της λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Υπογράμμισε ότι η κλιματική κρίση αποτελεί πλέον καθημερινή πραγματικότητα, επισημαίνοντας πως οι Δήμοι αποτελούν τον πρώτο θεσμό στον οποίο στρέφονται οι πολίτες σε κάθε κρίση. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν βρίσκεται απλώς στην «πρώτη γραμμή». Είναι το επίπεδο διοίκησης που καλείται να κρατήσει όρθια την καθημερινότητα.
Όπως τόνισε, η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μηχανισμός διαχείρισης εκτάκτων γεγονότων αλλά ως μόνιμη δημόσια πολιτική, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και επαρκείς πόρους, καθώς η μεταφορά αρμοδιοτήτων προς τους Δήμους δεν συνοδεύτηκε πάντοτε από την αντίστοιχη ενίσχυση σε ανθρώπινο δυναμικό και χρηματοδότηση.
«Η ΚΕΔΕ δεν έρχεται σήμερα να μετακυλήσει ευθύνες. Έρχεται να μιλήσει με καθαρό και ειλικρινή λόγο. Η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να βασίζεται ούτε στον ηρωισμό των δημοτικών αρχών, ούτε στην αυταπάρνηση των εργαζομένων, ούτε σε αποσπασματικές χρηματοδοτήσεις της τελευταίας στιγμής. Χρειάζεται σταθερό θεσμικό πλαίσιο, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και πραγματική πολυεπίπεδη συνεργασία μεταξύ Κράτους, Περιφερειών και Δήμων.», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στους δύο βασικούς πυλώνες του Συνεδρίου:
– την εκπαίδευση αιρετών, στελεχών και εθελοντών στην Πολιτική Προστασία, καθώς η εκπαίδευση στην Πολιτική Προστασία δεν είναι θεωρητική άσκηση. Είναι εργαλείο ζωής. Η ΚΕΔΕ υποστηρίζει ξεκάθαρα τη θεσμοθέτηση μόνιμων, δομημένων και χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων εκπαίδευσης στην Πολιτική Προστασία. Εκπαίδευση που να συνδέεται με ασκήσεις, σενάρια και πραγματικά περιστατικά. Γιατί εκπαίδευση χωρίς πράξη δεν δημιουργεί ετοιμότητα. Δημιουργεί ψευδαίσθηση ετοιμότητας.
– την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών για πρόληψη, έγκαιρη προειδοποίηση και λήψη αποφάσεων. Οι νέες τεχνολογίες μπορούν να ενισχύσουν ουσιαστικά την πρόληψη, την έγκαιρη προειδοποίηση και τη λήψη αποφάσεων. Γεωχωρικά εργαλεία, δεδομένα πραγματικού χρόνου, συστήματα ενημέρωσης πολιτών.
«Όμως η τεχνολογία δεν είναι πανάκεια» τόνισε ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ και πρόσθεσε: «Χρειάζεται ρεαλισμός. Χρειάζεται εκπαίδευση. Χρειάζεται ισότιμη πρόσβαση. Δεν μπορούμε να δημιουργούμε Δήμους δύο ταχυτήτων: εκείνους που έχουν πρόσβαση σε σύγχρονα εργαλεία και εκείνους που μένουν πίσω λόγω έλλειψης πόρων ή τεχνικής υποστήριξης. Η τεχνολογία πρέπει να μειώνει ανισότητες, όχι να τις ενισχύει».
Αναφερόμενος στον νέο νόμο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», είπε ότι το θεσμικό πλαίσιο εξελίσσεται, επιχειρώντας να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις που δημιουργεί η κλιματική κρίση. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο νέος νόμος του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη». Μέσα από έναν διαρκή και ουσιαστικό θεσμικό διάλογο με το αρμόδιο Υπουργείο, οι θέσεις της ΚΕΔΕ ενσωματώθηκαν πλήρως και αποτυπώνονται σε κρίσιμες διατάξεις του νόμου κάτι που οφείλουμε να αναγνωρίσουμε δημοσίως και το κάνουμε.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε οι θέσεις και προτάσεις της ΚΕΔΕ προς τα συναρμόδια Υπουργεία για την ενίσχυση της Πολιτικής προστασίας, μεταξύ των οποίων:
– Εθελοντικές ομάδες: Οι εθελοντές αποτελούν κρίσιμο επιχειρησιακό πυλώνα. Για τον λόγο αυτό Η εμπειρία μας έχει δείξει ότι οι εθελοντικές ομάδες αποτελούν κρίσιμο πολλαπλασιαστή ισχύος για την Πολιτική Προστασία. Η ΚΕΔΕ έχει καταθέσει συγκεκριμένες θεσμικές βελτιώσεις. Η ενίσχυση του εθελοντισμού δεν μπορεί να περιορίζεται σε λόγια. Πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένες διοικητικές και οικονομικές διευκολύνσεις.
– Εποχικό προσωπικό: Οι συμβάσεις εποχικού προσωπικού Πολιτικής Προστασίας να μπορούν να έχουν διάρκεια έως έξι μήνες, ώστε να καλύπτουν πλήρως το χρονικό εύρος της επίσημης αντιπυρικής περιόδου.
– Σύσταση Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας: Προτείνουμε την επικαιροποίηση των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ) των Δήμων, με βάση τα σχέδια εκτίμησης κινδύνου κάθε περιοχής. Πρέπει να καταγραφούν οι ελάχιστες απαιτούμενες θέσεις ανά Δήμο και να προκηρυχθούν ειδικές θέσεις μέσω ΑΣΕΠ αποκλειστικά για τα Τμήματα Πολιτικής Προστασίας.
Χαιρετισμό απηύθυναν ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Ιωάννης Κεφαλογιάννης, ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Κωνσταντίνος Κατσαφάδος, και ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Βασίλειος-Πέτρος Σπανάκης.
Ο κ. Βλάσης Σιώμος, Πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ και Δημοτικός Σύμβουλος Πεντέλης στο δικό του χαιρετισμό τόνισε. «Ως Αυτοδιοίκηση οφείλουμε να μιλάμε με ουσιαστικό και τεκμηριωμένο λόγο καταθέτοντας συγκεκριμένες, ρεαλιστικές, εφαρμόσιμες προτάσεις και λύσεις. Απαιτείται συντονισμένη δράση, θεσμική συνέπεια και σαφές πλαίσιο ευθυνών και αρμοδιοτήτων» και συμπλήρωσε ότι η ΚΕΔΕ έχει σταθερά αναδείξει την ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου της Αυτοδιοίκησης στον εθνικό σχεδιασμό για την Πολιτική Προστασία και την κλιματική προσαρμογή. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον στόχος μας είναι μια Τοπική Αυτοδιοίκηση ανθεκτική, σύγχρονη και καινοτόμος που θα μπορεί να προστατεύει αποτελεσματικά την ανθρώπινη ζωή, το φυσικό περιβάλλον και την κοινωνική συνοχή.
Θεματική Ενότητα Ι «Διαδημοτικές Συνεργασίες στην Πολιτική Προστασία: Από τον Σχεδιασμό στην Πράξη»
Στην πρώτη θεματική ενότητα αναδείχθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της διαδημοτικής συνεργασίας και της θεσμικής εκπροσώπησης της Αυτοδιοίκησης μέσω της ΚΕΔΕ.
Ο Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος υπογράμμισε ότι η Πολιτική Προστασία αποτελεί έμπρακτη ευθύνη απέναντι στον πολίτη και ότι η κλιματική κρίση δεν είναι μελλοντική απειλή αλλά παρούσα πραγματικότητα που απαιτεί ορθολογικό σχεδιασμό, τεκμηριωμένες πολιτικές και επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό των Δήμων.
Κοινός τόπος των παρεμβάσεων των Δημάρχων και εκπροσώπων δικτύων πόλεων ήταν ότι οι Δήμοι παραμένουν ο πρώτος επιχειρησιακός πυλώνας σε κάθε κρίση, συχνά χωρίς επαρκή χρηματοδότηση και στελέχωση.
Ο κ. Βασίλειος Ξυπολυτάς, Πρόεδρος ΣΠΑΠ, Δήμαρχος Κηφισιάς, ανέφερε ότι η κλιματική ανθεκτικότητα αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη, επισημαίνοντας ότι οι Δήμοι συχνά καλούνται να διαχειριστούν έκτακτα φαινόμενα χωρίς επαρκή χρηματοδότηση.
Ο κ. Ισίδωρος Μάδης, Πρόεδρος ΣΠΑΥ, Δήμαρχος Παιανίας, σημείωσε ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο «Ενεργή Μάχη» αποτελεί σημαντικό εργαλείο, αλλά απαιτεί σαφείς αρμοδιότητες και σταθερή χρηματοδότηση.
Ο κ. Ιωάννης Κωνσταντάτος, Πρόεδρος Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων, Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης, υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα αφορά ένα ευρύτερο πλέγμα ζητημάτων – ύδατα, δημογραφία, σεισμικότητα – και ότι η Αυτοδιοίκηση μπορεί να παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα εφόσον ενταχθεί σε κατάλληλα προγράμματα.
Ο κ. Ευθύμιος Λέκκας, Ομότιμος Καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας & Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Ε.Κ.Π.Α. και Πρόεδρος Ο.Α.Σ.Π., ανέδειξε την ανάγκη επιστημονικής εκτίμησης κινδύνων ανά Δήμο και τη μετάβαση σε μια νέα εποχή διαχείρισης κινδύνων με ελάχιστες επιπτώσεις σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό.
Τέλος, ο κ. Ελευθέριος Αβραμόπουλος, Δήμαρχος Μετεώρων, κατέθεσε τη βιωματική εμπειρία και τη συναισθηματική φόρτιση ενός δημάρχου που αντιμετωπίζει προκλήσεις πολιτικής προστασίας μεταφέροντας στο κοινό την πίεση του καθήκοντος.
Θεματική Ενότητα ΙΙ «Θεσμικό Πλαίσιο και Χρηματοδοτικά Εργαλεία για την Πολιτική Προστασία στους Δήμους»
Στη δεύτερη θεματική ενότητα τονίστηκε ότι η πολιτική προστασία δεν μπορεί να λειτουργεί χωρίς σταθερή και επαρκή χρηματοδότηση.
Ο Β’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Γεώργιος Παπαναστασίου επεσήμανε ότι κάθε πρόγραμμα οφείλει να συνοδεύεται από συγκεκριμένο χρηματοδοτικό εργαλείο, ενώ η ΚΕΔΕ διεκδικεί:
– Απευθείας χρηματοδότηση των Δήμων για έργα πρόληψης
– Απλούστευση διαδικασιών και μείωση γραφειοκρατίας
– Στοχευμένα προγράμματα από ΠΕΚΑ, Πράσινο Ταμείο και το Τέλος Ανθεκτικότητας
– Θεσμικό συντονισμό Υπουργείων – ΚΕΔΕ – ΙΤΑ για πρότυπα σχέδια και ψηφιακά εργαλεία
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη ΣΑΤΑ Πολιτικής Προστασίας, η οποία αυξήθηκε σε 60 εκατ. ευρώ, καθώς και στην ανάγκη σχεδιασμού νέων χρηματοδοτικών παρεμβάσεων για προσεισμικούς ελέγχους και προσαρμογή δημοτικών υποδομών.
Ο κ. Ιωάννης Ιωαννίδης, Αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος και Πολιτικής Προστασίας Αμαρουσίου υπογράμμισε ότι χωρίς στελέχωση δεν υφίσταται ουσιαστική πολιτική προστασία, ενώ επισήμανε την ανάγκη απλοποίησης των διαδικασιών χρηματοδότησης.
Η κα Σπυριδούλα Ντεμίρη, Εξωτερική συνεργάτης – Υπεύθυνη παρακολούθησης έργων για την Κλιματική Αλλαγή & Διαχειρίστρια LIFE-IP AdaptInGR στο Πράσινο Ταμείο, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στη συνεργασία με τους Δήμους για την πολιτική προστασία μέσω του έργου LIFE-IP AdaptInGR και μέσω της συνεργασίας με την ΚΕΔΕ για την κατάρτιση του προσωπικού των αρμόδιων υπηρεσιών.
Ο κ. Δημοσθένης Κουπτσίδης, Αντιπρόεδρος Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης ΚΕΔΕ, Δημοτικός Σύμβουλος Γρεβενών, έθεσε το ζήτημα ανασύστασης και ενίσχυσης της Δασικής Υπηρεσίας.
Ο κ. Κωνσταντίνος Μαραγκάκης, Δήμαρχος Νίκαιας – Ρέντη, ανέδειξε τη σημασία της συζήτησης που διεξάγεται στο παρόν συνέδριο προκειμένου να βρεθούν οι κατάλληλες πρακτικές ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία των δομών και υποδομών των πόλεων, αλλά και η βελτίωση των συνθηκών των πολιτών.
Ο κ. Δημήτρης Μπαϊρακτάρης, Επιστημονικός συνεργάτης ΚΕΔΕ, αναφέρθηκε στη ΣΑΤΑ πολιτικής προστασίας που φέτος με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου αυξήθηκε σε 60 εκατ. Ευρώ (από 40 εκατ.). Επίσης αναφέρθηκε στην κατανομή του Τέλους Ανθεκτικότητας κάτι για το οποίο υπάρχει επίσης απόφαση της ΚΕΔΕ και από αυτό θα μπορεί να χρηματοδοτηθεί ένα επενδυτικό πρόγραμμα σε θέματα πολιτικής προστασίας και ανθεκτικότητας των υποδομών.
Τέλος, ο κ. Ιωάννης Γεώργιζας, Γενικός Διευθυντής Δικτύου «Βιώσιμη Πόλη», αναφέρθηκε στις πηγές χρηματοδότησης μέσω ΕΣΠΑ, μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Εσωτερικών, αλλά και με τη χρήση των Ευρωπαϊκών πλαισίων χρηματοδότησης όπως το Horizon κ.α. φέρνοντας στο προσκήνιο την ανάγκη συνεργασίες με διαδημοτικά δίκτυα για την ανταλλαγή τεχνογνωσίας.
Θεματική Ενότητα ΙΙΙ «Προληπτικές Ενέργειες και Πολιτικές Αποκατάστασης Συμβάντων από Κλιματική Κρίση»
Η τρίτη θεματική ανέδειξε ότι η πρόληψη αποτελεί την ουσιαστικότερη γραμμή άμυνας. Συντονιστής ήταν ο Πρόεδρος Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού κ. Ηλίας Αποστολόπουλος, ο οποίος ανέδειξε με σαφήνεια ότι η πρόληψη πρέπει να αποτελεί τον βασικό άξονα της εθνικής στρατηγικής, με έμφαση στην εκπαίδευση των Διοικητικών Στελεχών, καθώς και στην αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών. Υπογράμμισε, επιπλέον, ότι η επιστημονική τεκμηρίωση και η συστηματική υποστήριξη των Δήμων δεν είναι επιλογή. Αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την αποτελεσματική προστασία ανθρώπινων και μη ανθρώπινων ζωών, περιουσιών και φυσικού περιβάλλοντος.
Οι συμμετέχοντες ομιλητές κκ. Νικόλαος Παπαευσταθίου, Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, Σάββας Χιονίδης, Γενικός Γραμματέας Αυτοδιοίκησης & Αποκέντρωσης Υπουργείου Εσωτερικών, Ευστάθιος Σταθόπουλος, Γενικός Γραμματέας Δασών Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πέτρος Καμπούρης, Γενικός Γραμματέας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής, Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, και Ευάγγελος Γκουντούφας, Γενικός Διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναφέρθηκαν στη λειτουργία των υπηρεσιών τους, στα έργα ανά την Ελλάδα, το νέο θεσμικό πλαίσιο «Ενεργή Μάχη» και τις παρεμβάσεις για έγκαιρη προειδοποίηση, αποζημιώσεις και αποκατάσταση φυσικών καταστροφών, ενώ τονίστηκε ότι χωρίς Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να εφαρμοστεί καμία εθνική στρατηγική.
Θεματική Ενότητα ΙV «Νησιωτικοί & Ορεινοί Δήμοι στην Κλιματική Κρίση»
Στην τέταρτη θεματική ενότητα αναδείχθηκαν οι ιδιαίτερες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικοί και ορεινοί Δήμοι, τις οποίες συνόψισε ο συντονιστής Πρόεδρος Επιτροπής Ορεινών Δήμων ΚΕΔΕ, Δήμαρχος Ανωγείων κ. Σωκράτης Κεφαλογιάννης ως εξής:
– Υποστελέχωση
– Έλλειψη τεχνικών μέσων
– Δυσκολία υλοποίησης σχεδίων
– Δυσανάλογες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης
Κοινό αίτημα αποτέλεσε η θεσμική θωράκιση, η σταθερή πολυετής χρηματοδότηση και η ενίσχυση της επιχειρησιακής αυτάρκειας των περιοχών αυτών.
Ο κ. Ευστράτιος Χαρχαλάκης, Πρόεδρος Επιτροπής Νήσων και Πολιτικής Συνοχής ΚΕΔΕ, Δήμαρχος Κυθήρων, έθεσε μεταξύ άλλων το ζήτημα έλλειψης προσωπικού και τεχνικών μέσων, ενώ ο κ. Γιάννης Μαλαφής, Πρόεδρος Επιτροπής Υγείας ΚΕΔΕ, Δήμαρχος Χίου, τόνισε ότι ολόκληρος ο μηχανισμός του Δήμου συμμετέχει στην πολιτική προστασία και παρουσίασε τα έργα που έχουν γίνει στον Δήμο του.
Ο κ. Σπύρος Σπαθής, Μέλος Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης ΚΕΔΕ, Αντιδήμαρχος Σάμης ανέδειξε την ανάγκη ρεαλισμού, χρηματοδότησης πρόληψης και επιχειρησιακής αυτάρκειας.
Ο κ. Αντώνης Σπυρόπουλος, Δήμαρχος Διρφύων Μεσσαπίων, υπογράμμισε ότι οι ορεινοί Δήμοι υφίστανται δυσανάλογες συνέπειες της κλιματικής κρίσης και ζήτησε ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία, ενώ παράλληλα σημείωσε ότι η προστασία των ορεινών και νησιωτικών περιοχών είναι εθνική στρατηγική πολιτική, είναι ζήτημα δημοκρατίας, αλλά είναι και ζήτημα του μέλλοντος.
Ο κ. Αθανάσιος Ντάνης, Δήμαρχος Σουλίου εξήρε τον ρόλο των εθελοντών που έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον δήμο του, και ο κ. Ιωάννης Λαγουδάκος, Δήμαρχος Περάματος ανέδειξε την κρισιμότητα ύπαρξης συντονισμού μεταξύ κεντρικής εξουσίας, αιρετών εκπροσώπων και ΚΕΔΕ για την καλύτερη νομοθέτηση, με ειδική αναφορά την κήρυξη ενός δήμου σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.
«Καλές Πρακτικές Δήμων στην Πολιτική Προστασία – Εφαρμοσμένες Λύσεις και Μετρήσιμα Αποτελέσματα»
Στο πάνελ αυτό παρουσιάστηκαν καλές πρακτικές από τους ακόλουθους ομιλητές:
– Παναγιώτης Μανούρης, Δήμαρχος Νέας Ιωνίας
– Σταύρος Κατσούλης, Εμπειρογνώμονας Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ
– Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης, Μέλος Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης ΚΕΔΕ, Αντιδήμαρχος Μονεμβασιάς
– Παντελής Δρούγας, Αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Δήμου Καλαμάτας
– Νικόλαος Γκότσης, Μέλος Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης ΚΕΔΕ, Δημοτικός Σύμβουλος Αλεξανδρούπολης
– Γρηγόρης Γουρδομιχάλης, Εμπειρογνώμονας Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης ΚΕΔΕ, Πρόεδρος ΠΕΣΥΔΑΠ, Δημοτικός Σύμβουλος Κορυδαλλού
– Γιώργος Οικονόμου, Μέλος Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης ΚΕΔΕ, Δημοτικός Σύμβουλος Αγίας Παρασκευής
– Παρή Γενίτσαρη, Μέλος Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης ΚΕΔΕ, Αντιδήμαρχος Νεάπολης – Συκεών
Τέλος, ο κ. Γιώργος Μπάμπαλης, Ταξίαρχος Π.Α. ε.α., Ειδικός για θέματα Πολιτικής Προστασίας παρουσίασε τη φιλοσοφία και τις δυνατότητες των τεχνολογικών συστημάτων πυρανίχνευσης με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
«Σύγχρονα Ψηφιακά Εργαλεία στην Εκπαίδευση και στην Πρόληψη – Καλές Πρακτικές»
Στη θεματική συζήτηση με τίτλο «Σύγχρονα Ψηφιακά Εργαλεία στην Εκπαίδευση και στην Πρόληψη – Καλές Πρακτικές», συντονιστής ήταν ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ και Δημοτικός Σύμβουλος Γρεβενών κ. Δημοσθένης Κουπτσίδης.
Η κα Παρή Γενίτσαρη, Μέλος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ και Αντιδήμαρχος Νεάπολης – Συκεών, παρουσίασε την καλή πρακτική του Δήμου για την ενεργή και ολιστική διαχείριση του δασικού οικοσυστήματος, αναδεικνύοντας τη σημασία της πρόληψης μέσα από συστηματική παρακολούθηση και παρεμβάσεις στο πεδίο.
Ο κ. Απόστολος Τζήκας, Επιστημονικός Σύμβουλος σε θέματα Πληροφορικής και Υποδομών, ανέλυσε τις δυνατότητες που προσφέρουν τα νέα ψηφιακά εργαλεία, επισημαίνοντας ότι με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών οι Δήμοι μπορούν να μειώσουν το διαχειριστικό κόστος, να ανακατανείμουν αποτελεσματικότερα το ανθρώπινο δυναμικό, να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των πολιτών, να προστατεύσουν το περιβάλλον και να αποκτήσουν πλήρη επιχειρησιακή εικόνα σε πραγματικό χρόνο για το σύνολο της επικράτειάς τους.
Ο κ. Γιώργος Κυριακίδης, Μέλος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ και Δημοτικός Σύμβουλος Κατερίνης, τόνισε τη σημασία των σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων στην εκπαίδευση και στην πρόληψη, υπογραμμίζοντας ότι αποτελούν δύο κρίσιμους πυλώνες που ενισχύουν ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα της Πολιτικής Προστασίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η κα Κρίστη Αγαπητού, Μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Δημοτική Σύμβουλος Χαλανδρίου, παρουσίασε έρευνα που εκπόνησε σε συνεργασία με την ερευνήτρια κα Κατερίνα Αντωνιάδη, στο πλαίσιο του ΠΜΣ «Στρατηγικές Διαχείρισης Περιβάλλοντος Καταστροφών και Κρίσεων» του ΕΚΠΑ, αναδεικνύοντας την ανάγκη συστηματικής ενσωμάτωσης της επιστημονικής γνώσης στον τοπικό σχεδιασμό.
Ο κ. Γαβρίλης Κουγιανός, Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Πληροφορικής και Ψηφιακού Μετασχηματισμού της ΚΕΔΕ, παρουσίασε το πρόγραμμα LIFE IP-AdaptInGR, το οποίο στοχεύει στην ενίσχυση της προσαρμογής των Δήμων στην κλιματική αλλαγή μέσω εργαλείων ψηφιακού σχεδιασμού και παρακολούθησης.
Ο κ. Αργύρης Κακλίδης, Ειδικός Συνεργάτης της ΚΕΔΕ, παρουσίασε τον Οδηγό Προσαρμογής των Δήμων στην Κλιματική Αλλαγή, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για πρακτικό εργαλείο υποστήριξης της Αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό πολιτικών ανθεκτικότητας.
Ο Δρ. Παναγιώτης Θ. Αγγελόπουλος, Εμπειρογνώμονας της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ, ανέδειξε την ανάγκη ύπαρξης ξεκάθαρου νομικού πλαισίου, απόδοσης των προβλεπόμενων πόρων προς την Αυτοδιοίκηση και συνδυαστικής εφαρμογής τεχνολογίας και εκπαίδευσης.
Ο Δρ. Γεώργιος Χατζηβασιλειάδης, Αντιστράτηγος ε.α. της ΕΛ.ΑΣ., Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ και Εκπαιδευτής του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης & Αυτοδιοίκησης, παρουσίασε πλατφόρμα νέων τεχνολογιών εκπαίδευσης σε περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας, μέσα από την οποία στελέχη Δήμων εκπαιδεύονται σε σενάρια Πολιτικής Προστασίας.
Τέλος, ο κ. Ιωάννης Σταματάκης, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Μετεωρολογικών Ερευνών και Καταστροφών και Μετεωρολόγος, παρουσίασε εφαρμογή μετεωρολογικής παρακολούθησης που παρέχει σε συνεργαζόμενους Δήμους και Περιφέρειες συνεχή 24ωρη ενημέρωση για πλημμυρικά φαινόμενα, χιονοπτώσεις και κινδύνους πυρκαγιάς.
Κλείσιμο εργασιών & Συμπεράσματα
Τις εργασίες έκλεισε ο Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, με την ανάγνωση των συμπερασμάτων του Συνεδρίου, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η ΚΕΔΕ να λειτουργεί ως αποθετήριο καλών πρακτικών και ως ενιαία θεσμική φωνή διεκδίκησης για τους Δήμους.
Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσαν οι βραβεύσεις εθελοντικών ομάδων Πολιτικής Προστασίας από όλη τη χώρα, ως αναγνώριση της κομβικής συμβολής τους στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος.
Βραβεύσεις Εθελοντικών Ομάδων Πολιτικής Προστασίας
Ιδιαίτερη και συγκινητική στιγμή των εργασιών του Συνεδρίου αποτέλεσαν οι βραβεύσεις εθελοντικών ομάδων Πολιτικής Προστασίας από όλη τη χώρα, ως έμπρακτη αναγνώριση της πολύτιμης και ανιδιοτελούς προσφοράς τους. Οι εθελοντές, που βρίσκονται διαρκώς στην πρώτη γραμμή της πρόληψης και της διαχείρισης φυσικών καταστροφών, αποτελούν ουσιαστικό πυλώνα ενίσχυσης της επιχειρησιακής ετοιμότητας των Δήμων.
Η ΚΕΔΕ, τιμώντας το έργο τους, υπογράμμισε ότι ο εθελοντισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως συμπληρωματική λύση, αλλά ως οργανικό και θεσμικά κατοχυρωμένο μέρος του συστήματος Πολιτικής Προστασίας, το οποίο οφείλει να στηρίζεται με επαρκή μέσα, εκπαίδευση και διοικητικές διευκολύνσεις. Η συμβολή των εθελοντικών ομάδων στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, του φυσικού περιβάλλοντος και της κοινωνικής συνοχής είναι καθοριστική και αποτελεί παράδειγμα συλλογικής ευθύνης και αλληλεγγύης.
Βραβεία έλαβαν οι ακόλουθες ομάδες:
Εθελοντική Ομάδα Δασοπυρόσβεσης Δασοπροστασίας Αγιασμάτων, Τμήμα Πολιτικής Προστασίας Δήμου Διονύσου, Κέντρο Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος Βύρωνα, Μαθητές/Διευθυντές-Καθηγητές ΓΕΛ Μαραθώνα, Εθελοντές Πολιτικής Προστασίας Δήμου Θέρμης, Σύλλογος Εθελοντικών Δυνάμεων Δασοπροστασίας και Διάσωσης Στύρων Ευβοίας, Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών Μεσσηνίας, Εθελοντικό Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Φερρών, Ελληνική Ομάδα Διάσωσης – Παράρτημα Κέρκυρας, Εθελοντική Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Δρυμού, Ελληνική Ομάδα Διάσωσης – Παράρτημα Γρεβενών, Εθελοντική Ομάδα Δράσης Ν. Πιερίας «Ο Τόπος μου», Εθελοντική Ομάδα Πολιτιστικού Συλλόγου Λιθακιάς, Ομάδα Διάσωσης Ορειβατικής Λέσχης Καλαμπάκας, Εθελοντική Ομάδα Προστασίας Περιβάλλοντος Ερίσου, Φίλοι Εθελοντές Τετρακίνητοι Ευβοίας, Σύλλογος Εθελοντικών Δυνάμεων Δασοπροστασίας και Διάσωσης Ψαχνών, Εθελοντική Ομάδα Προστασίας Περιβάλλοντος Πυλάρου, Εθελοντές Δήμου Διστόμου – Αράχωβας – Αντίκυρας, Εθελοντική Ομάδα Πολιτικής Προστασίας Δήμου Ήλιδας, Εθελοντική Ομάδα Πολιτικής Προστασίας Αγαλά, Πυροσβεστικό Σώμα Εθελοντών Νέου Βουτζά -Προβαλύνθου, Εθελοντική Ομάδα Δασοπροστασίας και Πυρόσβεσης Βάρης, Εθελοντική Δασοπροστασία Δήμου Παπάγου – Χολαργού (ΔΑΠΑΧΟ), Εθελοντική Ομάδα Πολιτικής Προστασίας Δήμου Αμαρουσίου, Εθελοντική Ομάδα Δασοπροστασίας Πυρόσβεσης Δήμου Ελληνικού-Αργυρούπολης, Εθελοντικό Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Πεντέλης, Εθελοντικό Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Εκάλης – Δήμου Κηφισιάς, Εθελοντική Ομάδα Ραφήνας – Πικερμίου (ΕΘΟΡΠ), Όμιλος Φίλων του Δάσους – (Δ.Α.Κ.), Σωματείο Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Βορειανατολικού Τομέα Υμηττού, Εθελοντική Ομάδα Πολιτικής Προστασίας Δήμου Παιανίας, Εθελοντική Ομάδα Πολιτικής Προστασίας Περιβαλλοντικού Συνδέσμου Δήμων Περιοχής Αθήνας-Πειραιά, Σύλλογος Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Μάνδρας – Ειδυλλίας Πατέρας, Εθελοντική Ομάδα Δήμου Κρωπίας, Τμήμα Πολιτικής Προστασίας Δήμου Βριλησσίων, Επίλεκτη Ομάδα Ειδικών Αποστολών Αιγάλεω, Ομάδα Εθελοντών Δασοπυροσβεστών – Διασωστών Εκάλη 2000, Επίλεκτη Ομάδα Ειδικών Αποστολών Κοινότητας Βιλίων, Τμήμα Πολιτικής Προστασίας Δήμου Διονύσου, Κέντρο Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος Βύρωνα.
Το κεντρικό μήνυμα που αναδείχθηκε από όλες τις θεματικές ενότητες ήταν σαφές:
Η ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών δεν μπορεί να οικοδομηθεί χωρίς ισχυρούς Δήμους, σταθερούς πόρους, θεσμική σαφήνεια και ουσιαστική συνεργασία όλων των επιπέδων διοίκησης.
Η Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση είναι έτοιμη να αναλάβει τον ρόλο που της αναλογεί, με σχέδιο, γνώση και αποφασιστικότητα. Η ΚΕΔΕ θα συνεχίσει να διεκδικεί θεσμικές λύσεις και χρηματοδοτικά εργαλεία που θα επιτρέψουν στην Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση να ανταποκριθεί με επάρκεια και υπευθυνότητα στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης. Διαχρονικά οι Δήμοι αναλαμβάνουν το μεγάλο φορτίο όχι μόνο των κρίσεων (κοινωνικών, οικονομικών, περιβαλλοντικών) αλλά και την διαχείριση των συνεπειών τους χωρίς να παρεκκλίνουν εκατοστό από την θέση τους στο πεδίο όντας διαρκώς πρόσωπο με πρόσωπο με τους πολίτες. Οι Αιρετοί της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης, τα στελέχη, το προσωπικό και φυσικά οι εθελοντικές ομάδες, έχουν αποδείξει ότι έχουν την θέληση, τις ικανότητες και το σθένος να βγαίνουν μπροστά σε κάθε συνθήκη, διασφαλίζοντας την κοινωνική συνοχή και εξασφαλίζοντας την αλληλεγγύη και την κοινωνική ισορροπία, παρά τις ελλείψεις σε πόρους, εξοπλισμό και φυσικά ανθρώπινο δυναμικό.