Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι:
– Κανένας από τους ελεγχόμενους Δήμους δεν έχει δημιουργήσει Κέντρο Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών, δεν έχει εφαρμόσει το σύστημα «Πληρώνω Όσο Πετάω» και δεν προβαίνει σε χωριστή συλλογή επικίνδυνων αποβλήτων παραγόμενων από νοικοκυριά.
– 3 Δήμοι εφαρμόζουν την απαγόρευση προμήθειας, χρήσης και διάθεσης πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης και προϊόντων από οξοδιασπώμενη πλαστική ύλη στις συμβάσεις λειτουργίας των κυλικείων τους.
– 6 Δήμοι: (α) πραγματοποιούν χωριστή συλλογή Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) οικιακής προέλευσης καθώς και αποβλήτων τροφίμων στις σχολικές μονάδες τους και (β) δεν προμηθεύονται πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης.
– 7 Δήμοι εφαρμόζουν χωριστή συλλογή και ανακύκλωση χαρτιού σε δημοτικά κτίρια ή σε άλλους χώρους και εγκαταστάσεις αρμοδιότητάς τους.
– 9 Δήμοι προβαίνουν σε χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων.
– 10 Δήμοι συλλέγουν χωριστά φορητές ηλεκτρικές στήλες σε σχολικές μονάδες και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα.
– 7 Δήμοι έχουν καταρτίσει Κανονισμό Καθαριότητας.
Διαπιστώθηκε σημαντική υστέρηση στην υλοποίηση των προβλεπόμενων μέτρων και δράσεων στη διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων, καθώς η μέση υλοποίηση τους κινείται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (εφαρμόζονται κατά μέσο όρο 13 μέτρα δράσης από σύνολο των 27)
Η Ε.Α.Δ. συνέστησε στους Δήμους να προβούν στην υλοποίηση και εφαρμογή του συνόλου των μέτρων και δράσεων που προβλέπονται στην ισχύουσα νομοθεσία για την διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων.
Η έκθεση ελέγχου διαβιβάστηκε:
– Στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στους Γενικούς Γραμματείς Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων και Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και στον Πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ, για τις δικές τους ενέργειες.
– Στον Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής για την άσκηση των πειθαρχικών αρμοδιοτήτων κατά Δημάρχου.
– Στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών για αναζήτηση τυχόν ποινικών ευθυνών.
Έκτακτη σύσκεψη με Χατζηδάκη, Παπασταύρου και Χαρδαλιά
Η διαχείριση των αποβλήτων στην Αττική χαρακτηρίζεται «Αχίλλειος πτέρνα» καθώς αποτελεί το πλέον εκτεθειμένο σημείο του εθνικού σχεδιασμού. Ενώ σε άλλες περιοχές της χώρας υλοποιούνται σύγχρονες μονάδες και προχωρούν οι διαγωνιστικές διαδικασίες, η πρωτεύουσα παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα ξεπερασμένο και επικίνδυνο μοντέλο.
Αυτή η αναβλητικότητα που έχει γεννήσει τεράστιες προκλήσεις στη δημιουργία ενός μοντέλου βιώσιμης διαχείρισης για την Αττική επιχειρείται τώρα να αντιμετωπιστεί από το κυβερνητικό επιτελείο καθώς η κλεψύδρα του χρόνου αδειάζει.
Στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη στην Αντιπροεδρία υπό τον κ Κωστή Χατζηδάκη, με τη συμμετοχή του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, του Γενικού Γραμματέα Αποβλήτων Μανώλη Γραφάκου και του περιφερειάρχη Αττικής Νίκου Χαρδαλιά, εξετάστηκαν όλα τα κρίσιμα βήματα για την αποτροπή αδιεξόδου.
Στο τραπέζι βρίσκεται ο σχεδιασμός για τη δημιουργία δύο μονάδων σε Φυλή και Σχιστό αλλά και τα έργα ενεργειακής αξιοποίησης τα οποία κρίνονται απαραίτητα για να περιοριστεί η ταφή των αποβλήτων και να φτάσουμε στον επιθυμητό ευρωπαϊκό στόχο να θάβεται μόνο το 10%.
Σήμερα περισσότεροι από 1.800.000 τόνοι αποβλήτων παράγονται ετησίως στην Αττική (το 40% της χώρας), με τα κύτταρα της Φυλής να έχουν σχεδόν εξαντληθεί και να αντέχουν, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μόνο έως το 2028. Το σενάριο μιας μη αναστρέψιμης κρίσης πλησιάζει με γοργά βήματα.
Για το τι συζητήθηκε στη σύσκεψη επικρατεί σιγή ασυρμάτου. Πληροφορίες κάνουν λόγο για αμηχανία στην κυβέρνηση, καθώς σχεδόν όλα τα Δημοτικά Συμβούλια αντιδρούν έντονα στην καύση ενώ αναμένεται να συζητηθεί από το περιφερειακό συμβούλιο η ΣΜΠΕ της ενεργειακής αξιοποίησης για την οποία υπάρχει αρνητική εισήγηση. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Περιφέρεια Αττικής παίρνει αποστάσεις από τον σχεδιασμό και ετοιμάζεται να επιστρέψει στο ΥΠΕΝ τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων με παρατηρήσεις.
Η Περιφέρεια όπως όλα δείχνουν θα υλοποιήσει και τον σχεδιασμό για την διαχείριση των αποβλήτων παρά τις σκέψεις που είπαν διατυπωθεί προ μηνών η αρμοδιότητα αυτά να φύγει από τον ΕΔΣΝΑ και να περάσει στην Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ).
Για την περιοχή του λεκανοπεδίου που παραμένει σε πολύχρονη ακινησία ο σχεδιασμός προβλέπει δύο μονάδες επεξεργασίας – στο Σχιστό και στη Φυλή – συνολικής δυναμικότητας περίπου 420.000 τόνων και προϋπολογιζόμενης δαπάνης περί τα 250 έως 300 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, μελετάται η κατασκευή δύο μονάδων καύσης, ώστε να μειωθεί ο όγκος των απορριμμάτων που οδηγείται σε ταφή και να προχωρήσει το σχέδιο της ενεργειακής αξιοποίησης που προβλέπει την καύση του δευτερογενούς καυσίμου και υπολείμματος που προκύπτει από την επεξεργασία των αστικών απορριμμάτων.
Με δεδομένο όμως τον μεγάλο όγκο απορριμμάτων που παράγει ετησίως η Αττική και την κάλυψη των νησιών που βάζει στην εξίσωση ο σχεδιασμός της καύσης, οι νέες μονάδες δεν επαρκούν για να καλύψουν την τεράστια «τρύπα». Το κενό παραμένει και η ανησυχία για την επάρκεια του σχεδίου είναι μεγάλη.
Όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές η συζήτηση για απευθείας μετάβαση στην καύση, χωρίς μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων και ανακύκλωση δεν μπορεί να προσφέρει ένα αποτελεσματικό και βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης.
Στελέχη της αγοράς τονίζουν ότι η επεξεργασία και ο διαχωρισμός στην πηγή πρέπει να προηγηθούν, με την ενεργειακή αξιοποίηση να αφορά μόνο το υπόλειμμα.
Στην πίεση για λύσεις προστίθεται και ο έλεγχος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, που εξετάζει τις συμβάσεις για τα «σπιτάκια ανακύκλωσης».
Η έρευνα αυτή αναδεικνύει τα προβλήματα του παρελθόντος και εντείνει την ανάγκη για αξιόπιστο σχεδιασμό, καθώς η Αττική κινδυνεύει σε λίγα χρόνια να πλημμυρίσει από σκουπίδια.